Pisanie manuskryptu Writing the manuscript

Manuskrypt to centrum aplikacji — tu spędzisz najwięcej czasu. Wszystko inne, co znajdziesz w Novellerze (postacie, plot, statystyki, research), istnieje po to, by ułatwić Ci pisanie tego jednego, długiego dokumentu. The manuscript is the heart of the app — this is where you'll spend most of your time. Everything else in Noveller (characters, plot, statistics, research) exists to make writing this one long document easier.

Anatomia widoku Anatomy of the view

Po wejściu w projekt widok manuskryptu otwiera się domyślnie. Składa się z kilku obszarów: When you open a project, the manuscript view shows by default. It has a few areas:

• Lewy sidebar — lista wszystkich rozdziałów. Na górze sidebara znajdziesz przełącznik Tryb: Rozdział / Podgląd, a w nagłówku listy ikonę + do dodawania nowego rozdziału lub folderu. Left sidebar — the list of all chapters. At the top of the sidebar is the Mode: Chapter / Preview switch; the list header has a + icon for adding a new chapter or folder.
• Środek — obszar pracy. W trybie Rozdział: edytor markdown z mrugającym kursorem. W trybie Podgląd: cały manuskrypt zrenderowany jako jeden długi dokument (read-only). Center — the workspace. In Chapter mode: a Markdown editor with a blinking cursor. In Preview mode: the entire manuscript rendered as one long, read-only document.
• Toolbar nad obszarem pracy — ikony otwierające: Split View (drugi panel obok edytora), Timeline (panel osi czasu pod edytorem), Panel rozdziału (notatki do aktywnego rozdziału z prawej strony), Focus Mode (tryb skupienia). Toolbar above the workspace — icons that open: Split View (a second panel next to the editor), Timeline (a timeline panel below the editor), Chapter Panel (notes for the active chapter on the right), Focus Mode (distraction-free mode).

Sidebar i otwarte panele są resizable — przeciągasz krawędź, ustawiasz szerokość pod swoje oko. Proporcje i stan otwartych paneli są zapamiętywane per projekt. The sidebar and open panels are resizable — drag the edge to set the width that fits your eye. Proportions and panel states are saved per project.

Tryb: Rozdział vs Tryb: Podgląd Mode: Chapter vs Mode: Preview

U góry lewego sidebara masz przełącznik Tryb: z dwiema opcjami. Określa on, czy obszar pracy pokazuje pojedynczy rozdział do edycji, czy cały manuskrypt do czytania. At the top of the left sidebar there's a Mode: switch with two options. It controls whether the workspace shows a single chapter for editing, or the entire manuscript for reading.

• Rozdział (domyślny) — pełen edytor markdown skupiony na jednym rozdziale. To tu piszesz, formatujesz, używasz Find & Replace. Klik na inny rozdział w sidebarze przełącza edytor na ten rozdział, zachowując historię cofania per rozdział. Chapter (default) — the full Markdown editor focused on one chapter. This is where you write, format, and run Find & Replace. Clicking another chapter in the sidebar switches the editor to it, preserving per-chapter undo history.
• Podgląd — cały manuskrypt renderowany jako jeden długi, tylko do odczytu dokument. Wszystkie rozdziały jeden pod drugim. Dobry do przejrzenia powieści od początku do końca, sprawdzenia flow, długości rozdziałów, rytmu. Klik na rozdział w sidebarze (gdy jesteś w Podglądzie) scrolluje Cię do tego rozdziału — pozostajesz w Podglądzie, tekst pozostaje read-only. Preview — the entire manuscript rendered as one long, read-only document. All chapters one after another. Great for reading the novel front-to-back, checking flow, chapter length, rhythm. Clicking a chapter in the sidebar (while in Preview) scrolls you to that chapter — you stay in Preview, the text stays read-only.

Aby wejść w edycję rozdziału z trybu Podgląd, masz dwa sposoby: To enter editing a chapter from Preview mode, you have two ways:

• Klik w tekst rozdziału bezpośrednio w widoku Podglądu — najszybsza droga. Aplikacja przełącza Cię na tryb Rozdział i otwiera ten konkretny rozdział do edycji. Click in the chapter text directly within the Preview view — the fastest path. The app switches you to Chapter mode and opens that specific chapter for editing.
• Zaznacz rozdział w sidebarze (klikiem) i kliknij przycisk Tryb na górze sidebara, przełączając z Podgląd na Rozdział. Edytor otworzy się na zaznaczonym rozdziale. Select a chapter in the sidebar (with a click) and click the Mode button at the top of the sidebar, switching from Preview to Chapter. The editor opens on the selected chapter.

Pisanie — podstawy Markdown Writing — Markdown basics

Markdown to składnia, w której kilka znaków oznacza formatowanie. To, czego potrzebujesz na 99% przypadków: Markdown is a syntax where a few characters denote formatting. Here's what covers 99% of cases:

• # Tytuł rozdziału — nagłówek rozdziału. Każdy # tworzy nowy wpis w sidebarze i nowy wiersz w Plot Grid. # Chapter title — chapter heading. Each # creates a new entry in the sidebar and a new row in Plot Grid.
• ## Podtytuł — podtytuł rozdziału, renderuje się jako wycentrowany nagłówek pod tytułem. Działa tylko jako pierwsza niepusta linia bezpośrednio po #. Wpisany gdziekolwiek indziej zostaje potraktowany jako scene break (patrz sekcja niżej). ## Subtitle — a chapter subtitle, rendered as a centered heading under the title. Only works as the first non-empty line directly after #. Used anywhere else, it becomes a scene break (see the section below).
• **pogrubienie** — pogrubienie (skrót Cmd+B). **bold** — bold (shortcut Cmd+B).
• *kursywa* — kursywa (Cmd+I). Standardowo używana w prozie do oznaczania myśli wewnętrznych. *italic* — italics (Cmd+I). Conventionally used in fiction for internal thoughts.

Nie musisz pamiętać składni — toolbar typografii ma przyciski B i I, a skróty klawiszowe robią to samo. Markdown przydaje się przede wszystkim do nagłówków rozdziałów — to najszybsza droga, by stworzyć nową strukturę. You don't need to memorize the syntax — the typography toolbar has B and I buttons, and keyboard shortcuts do the same thing. Markdown matters mostly for chapter headings — that's the fastest way to build new structure.

Auto-poprawka pauz dialogowych: jeśli zaczniesz linię od myślnika - i postawisz spację, Noveller automatycznie zamieni go na półpauzę – (en dash) — typograficzny znak używany w polskiej prozie do oznaczania dialogów. Dialogue dash auto-correction: if you start a line with a hyphen - and add a space, Noveller automatically replaces it with an en dash – — the typographic mark used in fiction to denote dialogue.

Tworzenie i porządkowanie rozdziałów Creating and organizing chapters

Do utworzenia nowego rozdziału masz dwie drogi: There are two ways to create a new chapter:

• Z edytora — w nowej linii wpisujesz # Tytuł nowego rozdziału i piszesz dalej. Rozdział pojawia się natychmiast w sidebarze i w Plot Grid. From the editor — type # New chapter title on a new line and keep writing. The chapter shows up instantly in the sidebar and Plot Grid.
• Z sidebara — w nagłówku listy „Rozdziały" klikasz ikonę +. Z dropdownu wybierasz Nowy rozdział albo Nowy folder (do zgrupowania rozdziałów w Część / Akt / Tom). Folder dodajesz dokładnie tym samym przyciskiem co rozdział — pojawia się od razu w sidebarze, możesz mu zmienić nazwę przez prawy klik → Zmień nazwę i przeciągać do niego rozdziały. From the sidebar — click the + icon in the "Chapters" list header. From the dropdown pick New chapter or New folder (to group chapters into a Part / Act / Volume). A folder is added with the exact same button as a chapter — it shows up in the sidebar right away, you can rename it via right-click → Rename, and drag chapters into it.

Zmiana nazwy rozdziału — najszybciej zmieniasz przez edycję pierwszej linii rozdziału w edytorze: wpisujesz nowy tekst po #, sidebar i Plot Grid aktualizują się automatycznie. Renaming a chapter — the fastest way is to edit the first line of the chapter in the editor: change the text after #, and the sidebar and Plot Grid update automatically.

Zmiana kolejności — przeciągnij rozdział w sidebarze za uchwyt (sześć kropek po lewej stronie wiersza, widoczne po najechaniu kursorem). Aktualna kolejność = kolejność rozdziałów w eksportowanej książce. Reordering — drag a chapter in the sidebar by its handle (six dots on the left of the row, visible on hover). The current order is the order chapters appear in the exported book.

Usuwanie — prawym przyciskiem na rozdziale w sidebarze i wybierasz Usuń rozdział. Otworzy się dialog potwierdzający. Deletion — right-click a chapter in the sidebar and pick Delete chapter. A confirmation dialog opens.

Scene breaks — przerwy między scenami Scene breaks

Wewnątrz rozdziału często chcesz oznaczyć przerwę między scenami (zmiana miejsca, czasu, POV). Noveller daje Ci dwa rodzaje scene breaka: Within a chapter you often want to mark a break between scenes (change of place, time, POV). Noveller offers two flavors of scene break:

1. Scene break z symbolem (np. * * * — domyślny, do zmiany w Ustawieniach). Masz dwa równoważne sposoby, by go wstawić: 1. Scene break with a symbol (e.g., * * * — default, configurable in Settings). Two equivalent ways to insert it:

• Podwójny enter — najprostsza droga w trakcie pisania. Jeden Enter tworzy nowy akapit; dwa Entery (czyli jedna pusta linia między akapitami) renderują symbol scene break ustawiony w menu. Double Enter — the simplest way while writing. One Enter starts a new paragraph; two Enters (one empty line between paragraphs) render the scene break symbol you set in the menu.
• ## w nowej linii — robi dokładnie to samo, co podwójny enter (renderuje symbol scene break). Z jednym wyjątkiem: ## jako pierwsza linia bezpośrednio po # jest traktowane jako podtytuł rozdziału, nie scene break. ## on a new line — does exactly the same as a double Enter (renders the scene break symbol). With one exception: ## as the first line directly after # is treated as a chapter subtitle, not a scene break.

2. Scene break bez symbolu (niewidoczny spacer): 2. Scene break without a symbol (invisible spacer):

• ### w nowej linii — wstawia pustą linię z większym odstępem między akapitami. Brak symbolu, tylko wizualna przerwa. Przydatne, gdy chcesz dyskretne rozdzielenie scen bez ozdobnika. ### on a new line — inserts an empty line with extra spacing between paragraphs. No symbol, just a visual gap. Useful when you want a quiet separation between scenes without an ornament.

Sam symbol (dla wariantu z * * *) zmieniasz w Ustawienia → Style → Symbol scene break — np. ~ ~ ~, ❖ albo cokolwiek, co pasuje do klimatu Twojej powieści. The symbol itself (for the * * * variant) is configured in Settings → Styles → Scene break symbol — e.g., ~ ~ ~, ❖, or anything that fits the mood of your novel.

Style autorskie Author styles

Style autorskie pozwalają oznaczyć fragment tekstu, by wyglądał inaczej niż reszta. Przydatne, gdy postać czyta list, pojawia się SMS / chat, albo chcesz wyróżnić myśli wewnętrzne innym krojem. Author styles let you mark a fragment of text so it looks different from the rest. Useful when a character reads a letter, when a text message / chat appears, or when you want to highlight inner thoughts in a different typeface.

Składnia jest dwojaka: Two flavors of syntax:

• Blok — :::sms ... ::: obejmuje cały fragment między znacznikami w stylu o tagu sms. Block — :::sms ... ::: wraps the entire fragment between markers in the sms style.
• Inline — ::thought:tekst tutaj:: styluje pojedynczy fragment wewnątrz akapitu w stylu o tagu thought. Inline — ::thought:text here:: styles a single fragment inside a paragraph in the thought style.

Same style (jakie tagi istnieją, jak wyglądają) definiujesz w Ustawieniach → Style autorskie. Można je też wybrać klikiem w dropdownie Styles w toolbarze typografii — szczegóły w sekcji Ustawienia. The styles themselves (what tags exist, how they look) are defined in Settings → Author styles. You can also pick them by clicking the Styles dropdown in the typography toolbar — see the Settings section for details.

Toolbar typografii Typography toolbar

Pasek nad obszarem pracy daje Ci kontrolę nad wyglądem tekstu. Zestaw przycisków różni się w zależności od trybu, bo jest zoptymalizowany pod inną czynność. The bar above the workspace gives you control over how the text looks. The control set differs depending on the mode, because each is optimized for a different activity.

Tryb: Rozdział — przyciski przeznaczone do pisania: Chapter mode — controls aimed at writing:

• B, I — pogrubienie i kursywa (skróty Cmd+B, Cmd+I). B, I — bold and italic (shortcuts Cmd+B, Cmd+I).
• Styles — dropdown z Twoimi stylami autorskimi (block + inline), zdefiniowane w Ustawieniach. Styles — dropdown with your author styles (block + inline), defined in Settings.
• Interlinia / wcięcie / wyrównanie — dropdowny wspólne dla obu trybów (1.2 / 1.5 / 1.7 / 2.0; wcięcie pierwszej linii; lewy / justowanie). Line height / indent / alignment — dropdowns shared between both modes (1.2 / 1.5 / 1.7 / 2.0; first-line indent; left / justified).
• Szerokość — suwak 700–1200 px reguluje szerokość kolumny tekstu (samego pola edytora). Domyślnie ~900 px — dobra wartość pod 60–70 znaków na linię. Width — a 700–1200 px slider controls the text column width (the editor field itself). Default around 900 px — a good value for 60–70 characters per line.
• Zoom — dropdown 75% / 85% / 100% / 110% / 125% / 150%. Skaluje cały obszar edytora (czcionka rośnie razem z UI). Niezależny od globalnego skalowania M / L / XL w Ustawieniach. Zoom — a 75% / 85% / 100% / 110% / 125% / 150% dropdown. Scales the entire editor area (font grows with the UI). Independent of the global M / L / XL scaling in Settings.

Tryb: Podgląd — przyciski przeznaczone do czytania: Preview mode — controls aimed at reading:

• Czcionka — toggle serif (Lora) / sans-serif (Inter). Serif czyta się komfortowo na długich blokach prozy; sans-serif lepiej działa dla młodzieżowej fikcji albo literatury faktu. Font — serif (Lora) / sans-serif (Inter) toggle. Serif reads comfortably across long prose blocks; sans-serif works better for YA fiction or non-fiction.
• Rozmiar tekstu — przyciski A− / A+ zmniejszają / zwiększają rozmiar czcionki o 1 pt. Działają tylko w trybie Podgląd. Text size — A− / A+ buttons decrease / increase the font size by 1 pt. Available only in Preview mode.
• Interlinia / wcięcie / wyrównanie — te same dropdowny co w trybie Rozdział. Line height / indent / alignment — the same dropdowns as in Chapter mode.

Ustawienia typografii zapisują się per projekt — manuskrypt kryminału może wyglądać inaczej niż romansowa powieść młodzieżowa. Czcionka, rozmiar, interlinia i wyrównanie przenoszą się do eksportu (DOCX, PDF, EPUB). Typography settings are stored per project — a mystery manuscript can look different from a YA romance. Font, size, line height, and alignment carry into the export (DOCX, PDF, EPUB).

Panel rozdziału (notatki) Chapter Panel (notes)

Z prawej strony obszaru pracy możesz otworzyć Panel rozdziału — kliknij ikonę panelu rozdziału w toolbarze. Zawiera wszystko, co dotyczy aktywnego rozdziału: On the right side of the workspace you can open the Chapter Panel — click the chapter panel icon in the toolbar. It holds everything related to the active chapter:

• Synopsis — krótki opis rozdziału. To samo pole, które widzisz w Plot Grid w kolumnie „Synopsis" — zmiana w jednym miejscu aktualizuje drugie automatycznie. Synopsis — a short description of the chapter. The same field you see in Plot Grid's "Synopsis" column — a change in one place automatically updates the other.
• Postacie — lista postaci przypisanych do tego rozdziału (dodajesz przez + Dodaj postać). Characters — the list of characters assigned to this chapter (add via + Add character).
• Lokacje — lista lokacji w tym rozdziale. Locations — the list of locations in this chapter.
• Notatki — pole tekstowe na luźne myśli (np. „uważać na timeline z drugą postacią"). Notes — a free-form text field for loose thoughts (e.g., "watch out for the timeline with the second character").
• Lista zadań — checkboxy z rzeczami do napisania w rozdziale (np. „opisać mieszkanie", „wspomnieć o liście"). Odhaczone idą strikethrough. To-do list — checkboxes for things you still need to write into the chapter (e.g., "describe the flat", "mention the letter"). Checked items get a strikethrough.

Panel jest resizable (przeciąganie lewej krawędzi). Stan otwarcia jest zapamiętywany per projekt. The panel is resizable (drag the left edge). Whether it's open is remembered per project.

Adnotacje w tekście Inline annotations

Notatki w panelu rozdziału (powyżej) to luźne myśli o całym rozdziale. Czasem chcesz jednak przykleić uwagę do konkretnego fragmentu tekstu — żeby zaznaczyć „tu wrócę i przerobię", „sprawdzić timeline" albo „dialog do dopracowania". Do tego służą adnotacje: krótkie żółte podświetlenie na zaznaczonym fragmencie, z dymkiem komentarza po kliku. The chapter-panel notes (above) are loose thoughts about the whole chapter. Sometimes you want to pin a remark to a specific fragment of text — to flag "come back and rework this", "check timeline" or "dialogue needs polish". That's what annotations are for: a short yellow highlight on the selected fragment, with a comment bubble on click.

• Dodawanie — zaznacz fragment tekstu w edytorze, kliknij prawym przyciskiem. W menu pojawiają się dwie opcje: Kopiuj (kopiuje zaznaczenie do schowka — działa jak zwykły copy z przeglądarki) i Dodaj notatkę. Wybierz drugą — otworzy się okienko z podglądem zaznaczonego fragmentu i polem na treść notatki. Wpisz uwagę i kliknij Zapisz. Adding — select a fragment of text in the editor, right-click. Two options appear: Copy (copies the selection to clipboard — same as a regular browser copy) and Add note. Pick the second — a dialog opens with a preview of the selected fragment and a textarea for the note. Type your remark and click Save.
• Żółte podświetlenie — od momentu zapisania fragment dostaje żółtawe tło z subtelnym podkreśleniem. Dzięki temu od razu widać, co masz notatką pokryte. Yellow highlight — once saved, the fragment gets a yellowish background with a subtle underline. You can see at a glance which parts of the chapter carry a note.
• Pasek nawigacji po prawej — gdy w rozdziale jest przynajmniej jedna notatka, przy prawej krawędzi edytora pojawia się wąski pasek z kropkami. Każda kropka odpowiada notatce, jej pozycja w pionie odzwierciedla miejsce w tekście. Najedź — pokaże się fragment. Kliknij — edytor przewinie do notatki i ustawi się na podświetlonym fragmencie. Right-side scroll-track — when a chapter has at least one note, a narrow bar with dots appears along the right edge of the editor. Each dot maps to a note, its vertical position mirrors where the note sits in the text. Hover for the fragment preview. Click — the editor scrolls to the note and selects the highlighted fragment.
• Panel listy notatek — w toolbarze edytora jest dodatkowo ikona Notatki. Otwarty panel pokazuje listę wszystkich notatek w bieżącym rozdziale: fragment + skrót treści. Klik na pozycję — to samo co klik na kropkę. Notes panel — there's also a Notes icon in the editor toolbar. The panel lists every note in the current chapter: fragment + a short content preview. Clicking an item does the same thing as clicking a dot.
• Podgląd i edycja — klik w żółty fragment otwiera dymek z pełną treścią notatki obok kursora. Z dymka możesz Edytuj (zmień treść) albo Usuń (notatka znika, żółte tło wraca do normalnego). Preview and edit — clicking a yellow fragment opens a bubble with the full note next to your cursor. From the bubble you can Edit (change the content) or Delete (the note disappears, the yellow background reverts to plain text).
• Usunięcie tekstu = usunięcie notatki. Jeśli skasujesz fragment, do którego notatka była przyklejona (np. Cmd+A i Backspace), notatka też przestaje istnieć. To zamierzone — notatka żyje razem ze swoim kontekstem. Deleting the text deletes the note. If you wipe out the fragment a note was pinned to (e.g., Cmd+A then Backspace), the note goes too. This is intentional — the note lives with its context.

Notatki są per rozdział — przełączasz się na inny rozdział, widzisz jego notatki (a pasek z kropkami pokazuje tylko te z aktualnie aktywnego rozdziału). Wszystko zapisuje się razem z projektem do pliku .nvl oraz lokalnie w przeglądarce — przeżywa zamknięcie zakładki, wyjście do innego widoku i ponowne otwarcie projektu. Notes are per chapter — switch to a different chapter, you see its notes (and the dot-track shows only the active chapter's notes). Everything saves with the project to the .nvl file and locally in the browser — surviving tab closes, jumping to other views, and reopening the project later.

Ważne: notatki nie trafiają do eksportu (DOCX, EPUB, PDF, HTML) — to Twoje prywatne marginalia, nie część manuskryptu. Czytelnik nigdy ich nie zobaczy. Important: notes never appear in exports (DOCX, EPUB, PDF, HTML) — they're your private marginalia, not part of the manuscript. The reader will never see them.

Find & Replace Find & Replace

Cmd+F (Mac) / Ctrl+F (Windows) otwiera panel wyszukiwania nad edytorem. Wpisujesz frazę — wszystkie trafienia w aktywnym rozdziale podświetlają się na żółto. Obok pola wyszukiwania pojawia się licznik trafień. Cmd+F (Mac) / Ctrl+F (Windows) opens the search panel above the editor. Type a phrase — every hit in the active chapter is highlighted in yellow. A live match counter appears next to the search field.

• Aa — toggle wielkości znaków (case-sensitive). Marek ≠ marek. Aa — case-sensitive toggle. Marek ≠ marek.
• Strzałki ↑ / ↓ w panelu albo Shift+Enter / Enter — poprzednie / następne trafienie. ↑ / ↓ arrows in the panel, or Shift+Enter / Enter — previous / next match.
• Replace — rozwija pole z tekstem do podmiany. Replace = pojedyncza podmiana aktualnego trafienia. Replace all = wszystkie naraz. Replace — expands a replacement field. Replace = a single swap of the current hit. Replace all = all at once.

Esc zamyka panel. Esc closes the panel.

Focus Mode — tryb skupienia Focus Mode

Gdy chcesz, żeby zniknęło wszystko poza tekstem, wchodzisz w Focus Mode ikoną w toolbarze (zwykle w prawym rogu). Cały interfejs Novellera (toolbar, sidebar, panele) znika, zostaje sam tekst, wyśrodkowany w komfortowej kolumnie. W dolnej części ekranu cicho mruga licznik słów. When you want everything but the text to disappear, you enter Focus Mode via the icon in the toolbar (usually in the top-right corner). Noveller's entire interface (toolbar, sidebar, panels) goes away, leaving only the text, centered in a comfortable column. A word counter quietly ticks at the bottom of the screen.

Cztery rzeczy, którymi możesz pokierować w Focus Mode: Four things you can control in Focus Mode:

• Tryb maszyny do pisania (toggle) — kursor jest zawsze w środku pionowej osi ekranu. Tekst przewija się sam, byś pisała „na tej samej wysokości". Jak na prawdziwej maszynie do pisania, tylko bez taśmy. Typewriter mode (toggle) — the cursor stays at the vertical center of the screen. The text scrolls itself, so you always write "at the same height". Like a real typewriter, minus the ribbon.
• Podświetlanie aktywnego akapitu (toggle) — wszystko poza akapitem, w którym aktualnie piszesz, idzie w przygaszony, prawie szary. Aktywny akapit pozostaje w pełnym kontraście. Active-paragraph highlighting (toggle) — everything outside the paragraph you're currently writing fades almost to gray. The active paragraph stays in full contrast.
• Szerokość kolumny (suwak 600–1600 px) — niezależna od ustawień głównego widoku. Domyślnie zaczyna od Twojej szerokości z trybu Rozdział. Column width (a 600–1600 px slider) — independent of the main view's settings. Defaults to the width from your Chapter mode.
• Motyw (dropdown) — Jak główny / Ciemny / Jasny / Książkowy. Możesz np. pracować w widoku jasnym, a Focus Mode otwierać w ciemnym — po wyjściu motyw wraca do poprzedniego. Theme (dropdown) — Like main / Dark / Light / Book. You can work in a light view but enter Focus Mode in dark — when you exit, the theme reverts to the previous one.

Esc lub ikona ✕ wychodzi z Focus Mode i wraca do normalnego widoku. Esc or the ✕ icon exits Focus Mode and returns to the normal view.

Split View — dwa panele obok siebie Split View — two panels side by side

Czasem chcesz mieć przed sobą edytor i drugi widok obok — np. Plot Grid, kartę postaci, fakty albo listę lokacji. Do tego służy Split View. Sometimes you want the editor and another view side by side — Plot Grid, a character card, facts, the list of locations. That's what Split View is for.

Jak otworzyć: w toolbarze klikasz ikonę Split View. Otwiera się drugi panel po prawej, a w jego nagłówku dropdown z listą modułów do wybrania. How to open: click the Split View icon in the toolbar. A second panel opens on the right, with a module-selection dropdown in its header.

Co możesz pokazać w drugim panelu: What you can show in the second panel:

• Plot GridPlot Grid
• PostacieCharacters
• LokacjeLocations
• Własne kolekcje (te, które masz włączone w Ustawieniach)Custom collections (the ones enabled in Settings)
• FaktyFacts
• StatystykiStatistics

Resize: divider między panelami przeciągasz myszką. Możesz dać im równo po 50%, albo 70/30, albo dowolnie. Resize: drag the divider between panels with the mouse. You can set them at 50/50, 70/30, or any split.

Stan Split View (otwarty / zamknięty, jaki moduł, w jakich proporcjach) jest zapisywany per projekt. Kolejnego dnia po otwarciu projektu układ czeka taki, jaki zostawiłaś. Split View state (open / closed, which module, what proportions) is saved per project. The next day, when you open the project, the layout waits exactly as you left it.

Pełny ekran systemowy ≠ Focus Mode System fullscreen ≠ Focus Mode

Łatwo pomylić te dwa tryby, ale robią różne rzeczy: It's easy to confuse the two, but they do different things:

• Pełny ekran systemowy (Cmd+Ctrl+F na Mac, F11 na Windows) chowa pasek menu systemu i nagłówek okna aplikacji. Cały interfejs Novellera — toolbar, sidebary, panele — zostaje. Po prostu sama aplikacja wypełnia ekran. System fullscreen (Cmd+Ctrl+F on Mac, F11 on Windows) hides the OS menu bar and the application's window chrome. The Noveller interface itself — toolbar, sidebars, panels — stays. Noveller just fills the screen.
• Focus Mode chowa interfejs Novellera (toolbar, sidebar, panele) i zostawia sam tekst. Focus Mode hides Noveller's interface (toolbar, sidebar, panels) and leaves only the text.

Możesz je łączyć — pełny ekran + Focus Mode = absolutne minimum elementów. Tylko Twój tekst, kursor i ekran. Idealne na wieczorne, długie sesje pisania. You can combine them — system fullscreen + Focus Mode = the absolute minimum. Just the text, the cursor, the screen. Ideal for long, evening writing sessions.

Skróty klawiszowe — TL;DR Keyboard shortcuts — TL;DR

Najczęściej używane skróty w manuskrypcie: The shortcuts you'll reach for most often in the manuscript:

• Cmd+S / Ctrl+S — zapissave
• Cmd+Shift+S — zapisz jako / pobierz .nvlsave as / download .nvl
• Cmd+F / Ctrl+F — znajdź i podmieńfind & replace
• Cmd+B / Ctrl+B — pogrubieniebold
• Cmd+I / Ctrl+I — kursywaitalic
• Cmd+Z / Ctrl+Z — cofnij (w obrębie rozdziału)undo (within the chapter)
• Cmd+Shift+Z / Ctrl+Y — przywróćredo
• Esc — zamknij Find & Replace lub wyjdź z Focus Modeclose Find & Replace or exit Focus Mode

Pełna lista wszystkich skrótów (także poza manuskryptem) — w sekcji Skróty klawiszowe. The full list of all shortcuts (including outside the manuscript) — in the Keyboard shortcuts section.

Plot Grid

Plot Grid to widok pomocniczy do układania powieści — kiedy edytor pokazuje Ci jeden rozdział z bliska, Plot Grid pokazuje całą strukturę z lotu ptaka. Dwa widoki w jednym: arkusz z kolumnami i oś czasu z wątkami narracyjnymi. Plot Grid is the companion view for planning the novel — where the editor shows one chapter up close, Plot Grid shows the entire structure from above. Two views in one: a column-based spreadsheet and a timeline of narrative threads.

Anatomia widoku Anatomy of the view

Wchodzisz w Plot Grid przyciskiem Plot Grid w głównym toolbarze (albo otwierasz go w Split View obok edytora — patrz sekcja Manuskrypt). U góry widoku stoi pasek narzędzi z prawej i lewej: You enter Plot Grid via the Plot Grid button in the main toolbar (or open it in Split View next to the editor — see the Manuscript section). The top of the view holds a toolbar split between left and right:

• Tabela / Oś czasu — dwa taby przełączające widok. Tabela to klasyczny grid (rozdziały w wierszach, kolumny z danymi), Oś czasu to plansza kart na pasach wątków narracyjnych. Table / Timeline — two tabs switching the view. Table is a classic grid (chapters in rows, columns of data), Timeline is a board of cards on narrative thread lanes.
• + Rozdział — dodaje nowy rozdział do końca manuskryptu (otwiera dialog z polem na tytuł). Rozdział pojawi się w sidebarze Manuskryptu i w Plot Grid w tej samej chwili. + Chapter — adds a new chapter to the end of the manuscript (opens a dialog with a title field). The chapter shows up in the Manuscript sidebar and Plot Grid at the same moment.
• Wątki — manager wątków narracyjnych (kolor + nazwa). Szczegóły w sekcji niżej. Threads — narrative thread manager (color + name). Details below.
• + Kolumna — dodaje własną, niestandardową kolumnę (np. Akt, Status, Beat) w jednym z pięciu typów: tekst, lista tagów, checkbox, liczba albo kolorowy tag. + Column — adds your own custom column (e.g., Act, Status, Beat) in one of five types: text, tag list, checkbox, number, or color tag.
• Kolumny ▾ — dropdown z listą wszystkich kolumn (standardowych i własnych). Tu ukrywasz / pokazujesz kolumny i edytujesz szerokość każdej w pikselach. Columns ▾ — dropdown with the list of all columns (default and custom). Here you hide / show columns and edit each column's width in pixels.

Tabela — kolumny standardowe Table — default columns

Tabela startuje z 11 kolumnami widocznymi domyślnie. Każdą możesz schować w Kolumny ▾, jeśli nie pasuje do Twojego procesu: The table starts with 11 columns visible by default. You can hide any of them in Columns ▾ if they don't fit your workflow:

• Nr — numer rozdziału (czysto pozycyjny). Tej kolumny nie da się sortować — zawsze odbija aktualną kolejność z manuskryptu. No. — chapter number (purely positional). This column is not sortable — it always reflects the current order from the manuscript.
• Nazwa — tytuł rozdziału. To tylko podgląd; edycji dokonujesz w manuskrypcie (pierwsza linia po #). Title — the chapter title. View-only here; edit it in the manuscript (the first line after #).
• POV — narrator / postać prowadząca w rozdziale. Pole tekstowe; sortowanie i filtr po wartości. POV — the narrator / point-of-view character for the chapter. Free-form text; sortable and filterable.
• Synopsis — krótki opis rozdziału (multiline textarea). To samo pole co Synopsis w Panelu rozdziału w manuskrypcie — zmiana tutaj aktualizuje tam, i na odwrót. Synopsis — a short chapter description (multiline textarea). The same field as Synopsis in the Chapter Panel in the manuscript — a change here updates there, and vice versa.
• Invisible Layer — „niewidoczna warstwa" sceny. To, co dzieje się pod tekstem: motywacje postaci, ukryte stawki, foreshadowing, czego czytelnik nie zobaczy wprost, ale co musisz wiedzieć Ty, by scena była gęsta. Nie eksportuje się do książki — to Twoja prywatna ściągawka. Invisible Layer — the unseen layer of the scene. What happens beneath the text: character motivations, hidden stakes, foreshadowing — what the reader won't see directly but you need to know to make the scene dense. Doesn't export to the book — it's your private cheat sheet.
• Oś czasu — przypisanie rozdziału do wątku narracyjnego (dropdown z listą wątków z managera). To samo pole steruje pozycją karty w widoku Osi czasu. Timeline — assigns the chapter to a narrative thread (dropdown listing threads from the manager). The same field controls the card's lane in Timeline view.
• Czas — liczbowe pole na chronologię (np. dzień fabularny 3, godzina 14, rok 1923). Filtr typu zakres (od–do). Time — numeric field for chronology (e.g., story day 3, hour 14, year 1923). Range filter (from–to).
• Klimat — nastrój sceny (jednym słowem albo krótką frazą: napięcie, spokój, żałoba). Mood — the scene's mood (one word or short phrase: tension, calm, grief).
• Postacie — tagi postaci obecnych w rozdziale. Klik w + w komórce otwiera picker z listą postaci z zakładki Postacie. Characters — tags for characters present in the chapter. Click + in the cell to open a picker listing characters from the Characters tab.
• Lokacje — tagi lokacji rozdziału, analogicznie do Postaci. Locations — chapter location tags, analogous to Characters.
• Gotowy? — checkbox „rozdział napisany". Zaznaczony wiersz dostaje delikatne zielone tło, więc na pierwszy rzut oka widzisz, ile rozdziałów jeszcze zostało. Done? — a "chapter finished" checkbox. A checked row gets a soft green background, so at a glance you can see how many chapters are still left.

Reorder kolumn: kolumny tabeli przeciągasz za nagłówek na lewo / prawo, by ułożyć je w kolejności, która Ci pasuje. Szerokość: przeciągasz prawą krawędź nagłówka, albo wpisujesz wartość w pikselach w Kolumny ▾. Stan jest zapisywany per projekt. Column reorder: drag a column header left / right to put columns in the order you want. Width: drag the right edge of the header, or type the value in pixels inside Columns ▾. State is saved per project.

Sortowanie i filtrowanie Sorting and filtering

Każdą kolumnę (oprócz Nr) sortujesz klikiem w jej nazwę w nagłówku. Klik cyklicznie przełącza: rosnąco ▲ → malejąco ▼ → bez sortowania. Aktywne sortowanie podświetla nazwę kolumny kolorem akcentu i pokazuje strzałkę. You sort any column (except No.) by clicking its name in the header. The click cycles: ascending ▲ → descending ▼ → no sort. An active sort highlights the column name in the accent color and shows the arrow.

Filtrować możesz po większości kolumn — w nagłówku, obok nazwy, masz ikonę lejka. Klik otwiera popover. Rodzaj filtra zależy od typu kolumny: You can filter on most columns — next to the column name in the header there's a funnel icon. Clicking it opens a popover. The filter kind depends on the column type:

• Tekst (Nazwa, Synopsis, Invisible Layer) — pole wyszukiwania, dopasowanie po podciągu. Text (Title, Synopsis, Invisible Layer) — search box, substring match.
• Wybór wielokrotny (POV, Oś czasu, Klimat, Postacie, Lokacje) — checkboxy z aktualnymi wartościami z rozdziałów; zaznaczasz, które chcesz pokazać. Multi-pick (POV, Timeline, Mood, Characters, Locations) — checkboxes with the values currently present in chapters; tick the ones you want to see.
• Zakres (Czas, własne liczby) — pola Od / Do. Range (Time, custom number columns) — From / To fields.
• Tak/Nie (Gotowy?, własne checkboxy) — trzy stany: Wszystkie / Tylko gotowe / Tylko niegotowe. Yes/No (Done?, custom checkboxes) — three states: All / Only done / Only not done.

Aktywne filtry + sortowanie pokazują się w toolbarze jako plakietka — np. 2 filtry aktywne · sortowanie aktywne. Klik w × obok plakietki kasuje wszystko jednym ruchem. Active filters + sort show up as a badge in the toolbar — e.g., 2 filters active · sort active. Click the × next to the badge to clear everything in one move.

Własne kolumny Custom columns

Standardowe 11 kolumn pokrywa większość przypadków, ale prędzej czy później chcesz wprowadzić własną oś danych — Twoja powieść ma swoje rzeczy do śledzenia. Klikasz + Kolumna w toolbarze i wybierasz nazwę + typ: The default 11 columns cover most cases, but sooner or later you'll want your own data axis — your novel has its own things to track. Click + Column in the toolbar and pick a name + type:

• Tekst — krótki wpis (jedna linia). Dobry pod Beat, Akt, Stawka. Text — a short, single-line entry. Good for Beat, Act, Stakes.
• Lista — multi-tag, jak Postacie czy Lokacje. Pod kategorie, do których rozdział „pasuje" w wielu wymiarach — np. Tematy, Motywy. List — multi-tag, like Characters or Locations. For categories a chapter fits in multiple ways — e.g., Themes, Motifs.
• Checkbox — tak / nie. Pod Redakcja, Beta-readerzy, Wymaga research'u. Checkbox — yes / no. For Edited, Beta-read, Needs research.
• Liczba — wartość numeryczna, sortowalna i z filtrem zakresu. Pod Tension (1–10), Liczba scen, Dni fabuły od początku. Number — a numeric value, sortable with a range filter. For Tension (1–10), Scene count, Story days since start.
• Kolor — kolorowy tag z etykietą. Specjalna kolumna: koloruje cały wiersz delikatnym tłem w wybranym kolorze. Patrz sekcja niżej. Color — a labeled color tag. Special column: it tints the entire row with a soft background in the chosen color. See the section below.

Ukrywanie i szerokość: otwierasz Kolumny ▾ w toolbarze. Każda pozycja ma checkbox widoczności i pole na szerokość w pikselach. Własne kolumny dostają tu też × do trwałego usunięcia. Hiding and width: open Columns ▾ in the toolbar. Each entry has a visibility checkbox and a pixel-width field. Custom columns also get an × here for permanent deletion.

Kolorowe tagi (kolumna typu Kolor) Color tags (Color column type)

Kolumna typu Kolor wygląda inaczej niż reszta: każda komórka to mały kafelek kolor + etykieta. Klik otwiera mini-edytor: wpisujesz nazwę (np. Retrospekcja, Wątek A, POV Anny) i wybierasz kolor z palety. Komórka pokazuje wtedy próbnik koloru obok etykiety. A Color column looks different from the rest: each cell is a small color + label tile. Clicking it opens a mini-editor: you type a name (e.g., Flashback, Thread A, Anna's POV) and pick a color from the palette. The cell then shows a color swatch next to the label.

Efekt uboczny, dla którego warto mieć tę kolumnę: cały wiersz dostaje delikatne tło w wybranym kolorze. Sprawia, że kolory wpadają w oko od razu, gdy przewijasz długą tabelę. Świetnie sprawdza się jako szybki wskaźnik typu rozdziału — przykładowe zastosowania: A side effect that makes this column worth having: the whole row gets a soft tint in the chosen color. The colors pop instantly as you scroll a long table. Works great as a quick chapter-type indicator — sample uses:

• Typ rozdziału — Scena akcji (czerwony), Dialog (niebieski), Refleksja (szary). Chapter type — Action scene (red), Dialogue (blue), Reflection (gray).
• POV / narrator — kolor per postać prowadząca, jeśli powieść ma multi-POV. POV / narrator — a color per point-of-view character, if your novel runs multi-POV.
• Status redakcyjny — Pierwsza wersja, Po samokorekcie, Beta-reader, Po redakcji. Editorial status — First draft, Self-edited, Beta-read, Editor pass.

Jeśli rozdział ma więcej niż jedną kolumnę typu Kolor wypełnioną, do koloryzowania wiersza używana jest pierwsza w kolejności. Rozdział zaznaczony jako Gotowy? wraca do zielonego tła zamiast koloru taga — checkbox „gotowy" wygrywa. If a chapter has more than one Color column filled in, the row's tint comes from the first one in display order. A chapter marked Done? reverts to the green background instead of the tag color — the "done" checkbox wins.

Wątki narracyjne Narrative threads

Wątek to linia narracyjna w powieści — np. śledztwo główne, romans poboczny, retrospekcje z dzieciństwa bohatera. Definiujesz je w managerze pod przyciskiem Wątki w toolbarze. Każdy wątek ma nazwę i kolor. A thread is a narrative line in the novel — e.g., the main investigation, a secondary romance, the protagonist's childhood flashbacks. You define them in the manager under the Threads button in the toolbar. Each thread has a name and a color.

Rozdział przypisujesz do wątku w kolumnie Oś czasu w tabeli (dropdown) — i to samo przypisanie steruje pozycją karty w widoku Osi czasu. Innymi słowy: jedno pole, dwie wizualizacje. You assign a chapter to a thread in the Timeline column in the table (dropdown) — and the same assignment controls the card's lane in Timeline view. In other words: one field, two visualizations.

Wątki dodajesz / usuwasz / przemianowujesz w dialogu Wątki w dowolnym momencie. Zmiana koloru wątku natychmiast aktualizuje wszystkie karty rozdziałów na osi czasu i kropki w dropdownie kolumny. You add / remove / rename threads in the Threads dialog at any time. Changing a thread's color instantly updates every chapter card on the timeline and every dot in the column dropdown.

Oś czasu — układ wątków Timeline — thread layout

Przełączasz się na widok Oś czasu drugim tabem w toolbarze. Plansza wygląda tak: każda kolumna to jeden wątek (kolor + nazwa nagłówka), każdy wiersz to pozycja w sekwencji rozdziałów. Rozdział pojawia się jako karta w kolumnie tego wątku, do którego jest przypisany — w pozostałych kolumnach tego wiersza komórki są puste. You switch to Timeline via the second tab in the toolbar. The board reads like this: each column is one thread (color + header name), each row is a position in the chapter sequence. A chapter shows up as a card in the column of its assigned thread — the other columns in that row stay empty.

Karta rozdziału pokazuje: numer, tytuł i (jeśli wpisany) synopsis. Lewa krawędź karty jest kolorowana kolorem wątku. A chapter card shows: number, title, and (if filled in) the synopsis. The card's left edge is tinted with the thread's color.

U góry osi czasu jest przycisk ★ Pokaż fakty (toggle). Włączony, pod synopsisem każdej karty pokazują się fakty przypisane do tego rozdziału z zakładki Fakty — szybki kontekst „co już wiemy o świecie w tym momencie historii", bez przeskakiwania widoków. At the top of the timeline there's a ★ Show facts toggle. When on, under each card's synopsis you see facts assigned to that chapter from the Facts tab — quick context for "what we know about the world at this point in the story", without switching views.

Drag & drop rozdziałów Drag & drop chapters

Kolejność rozdziałów = kolejność, w jakiej książka zostanie wyeksportowana. Plot Grid daje Ci dwa sposoby, by ją zmienić, w zależności od widoku: Chapter order equals the order in which the book is exported. Plot Grid gives you two ways to change it, depending on the view:

• W Tabeli — łapiesz wiersz za uchwyt w kolumnie Nr (najechanie pokazuje kursor „grab") i ciągniesz nad inny wiersz. Aplikacja rysuje linię akcentu pokazującą, gdzie rozdział wyląduje — nad wierszem (insert przed) albo pod wierszem (insert po). Upuszczenie kończy operację. In Table — grab a row by its handle in the No. column (hover shows the "grab" cursor) and drag it over another row. The app draws an accent line showing where the chapter will land — above a row (insert before) or below (insert after). Drop completes the operation.
• W Osi czasu — łapiesz całą kartę rozdziału i ciągniesz. Możesz zmienić nie tylko pozycję w sekwencji, ale też wątek (upuszczenie w innej kolumnie). To dwa działania w jednym geście — przesuń rozdział z wątku śledztwo do wątku romans i jednocześnie postaw go między rozdziałem 5 a 6. In Timeline — grab the entire chapter card and drag. You can change not just the position in the sequence but also the thread (drop in another column). Two actions in one gesture — move a chapter from the investigation thread to romance, and simultaneously place it between chapter 5 and chapter 6.

Drag & drop w Plot Grid jest równoważny z drag & drop w sidebarze Manuskryptu — to samo źródło prawdy, ta sama operacja. Numery rozdziałów (kolumna Nr, dropdown na osi czasu) przeliczają się natychmiast po upuszczeniu. Drag & drop in Plot Grid is equivalent to drag & drop in the Manuscript sidebar — same source of truth, same operation. Chapter numbers (the No. column, timeline labels) recalculate the instant you drop.

Foldery — Część / Akt w widoku Folders — Part / Act in the view

Jeśli w manuskrypcie pogrupowałaś rozdziały w foldery (Część I, Akt II, Tom 1 — patrz Manuskrypt), Plot Grid renderuje te same foldery w obu widokach: If you've grouped chapters in the manuscript into folders (Part I, Act II, Volume 1 — see Manuscript), Plot Grid renders those same folders in both views:

• W Tabeli — folder pojawia się jako wiersz-nagłówek z ikoną i nazwą, a rozdziały w środku dostają delikatne wcięcie. Naprzemienne foldery rozróżniają się subtelnym odcieniem tła, byś od razu widziała, gdzie kończy się jeden Akt, a zaczyna następny. In Table — a folder shows up as a header row with an icon and name, and chapters inside get a soft indent. Alternating folders are distinguished by a subtle tone of background, so you immediately see where one Act ends and the next begins.
• W Osi czasu — folder pojawia się jako pionowa wstęga z lewej, obejmująca wszystkie rozdziały należące do tej grupy. Nazwa folderu jest wpisana w wstęgę. Dwa sąsiednie foldery dostają lekko różne tło, jak w tabeli. In Timeline — a folder shows up as a vertical band on the left, spanning all chapters that belong to that group. The folder name is written into the band. Two neighboring folders get slightly different backgrounds, just like in the table.

Drag & drop działa „folder-aware": przeciągając rozdział na wstęgę folderu (Tabela: wiersz-nagłówek; Oś czasu: pasek z boku) wsadzasz go do tego folderu. Upuszczenie powyżej / poniżej granicy folderu wystawia rozdział obok — jako rozdział poza grupą. Drag & drop is folder-aware: dragging a chapter onto a folder's band (Table: header row; Timeline: side band) puts it inside that folder. Dropping above / below a folder's boundary places the chapter outside the group.

Synchronizacja z resztą aplikacji Sync with the rest of the app

Plot Grid nie ma „własnych" danych — operuje na tych samych rozdziałach, postaciach i lokacjach, co reszta widoków. Wszystko, co robisz tutaj, natychmiast widać w manuskrypcie i odwrotnie: Plot Grid has no "own" data — it operates on the same chapters, characters, and locations as the rest of the views. Anything you do here shows up in the manuscript instantly, and the other way around:

• Synopsis w tabeli ↔ Synopsis w Panelu rozdziału w manuskrypcie — to jedno pole, dwa miejsca edycji. Synopsis in the table ↔ Synopsis in the Chapter Panel in the manuscript — one field, two places to edit it.
• Postacie / Lokacje w komórkach to te same byty, które definiujesz w Postacie i lokacje. Picker w komórce pokazuje tylko te, które już istnieją. Characters / Locations in cells are the same entities you define in Characters and locations. The cell picker only shows ones that already exist.
• Gotowy? wpływa na statystyki w zakładce Statystyki i odznacza rozdziały w sidebarze. Done? feeds the Statistics tab and visibly marks chapters in the sidebar.
• Tytuł rozdziału — read-only w Plot Grid. Zmieniasz go zawsze w pierwszej linii rozdziału w edytorze (po #); Plot Grid odświeża się sam. Chapter title — read-only in Plot Grid. Always edit it in the chapter's first line in the editor (after #); Plot Grid refreshes on its own.

Kiedy używać której tabki When to use which tab

Obie tabki pokazują tę samą rzeczywistość, ale z różnej perspektywy. W praktyce: Both tabs show the same reality from different angles. In practice:

• Tabela — gdy chcesz edytować dane. Synopsis, postacie, mood, własne kolumny — wszystko klikasz i wpisujesz. Świetna do przeglądu: „w którym rozdziale jeszcze nie ma POV?", „które rozdziały dzieją się w jednej lokacji?". Filtry i sortowanie pomagają zawężać. Table — when you want to edit data. Synopsis, characters, mood, custom columns — everything is click-and-type. Great for review: "which chapters still lack POV?", "which chapters share one location?". Filters and sort help narrow it down.
• Oś czasu — gdy chcesz poukładać strukturę. Widzisz na raz, jak gęsto biegnie każdy wątek, gdzie są dziury, gdzie wątki się przeplatają. Idealna do reorganizacji rozdziałów między wątkami, do balansowania tempa, do pracy z multi-POV. Timeline — when you want to arrange structure. You see at a glance how dense each thread runs, where the gaps are, where threads interleave. Perfect for moving chapters between threads, balancing pacing, and working with multi-POV.

Wielu autorów planuje na osi czasu, a edytuje w tabeli. Przełączasz się jednym kliknięciem, nic nie tracisz po drodze. Many authors plan in the timeline and edit in the table. One click switches between them; nothing is lost in transit.

Postacie i lokacje Characters and locations

Postacie i Lokacje to dwie sąsiednie zakładki w głównym toolbarze — mała baza danych bohaterów i miejsc Twojej powieści. Działają według tego samego wzorca, więc kiedy nauczysz się jednej, drugiej już nie musisz. Characters and Locations are two adjacent tabs in the main toolbar — a small database of your novel's people and places. They follow the same pattern, so once you learn one, you've got the other.

Anatomia widoków Anatomy of the views

Każdy z widoków składa się z dwóch elementów: Each view has two parts:

• Siatka kart — wszystkie postacie / lokacje zaprezentowane jako kafelki w responsywnej siatce (auto-fill, kafelek ok. 220 px szerokości). Liczba na górze toolbara — np. Postacie (12) — pokazuje, ile już ich masz. Card grid — all characters / locations laid out as tiles in a responsive grid (auto-fill, ~220 px per tile). The number at the top of the toolbar — e.g., Characters (12) — shows how many you already have.
• Edytor w dialogu — klik karty otwiera szczegółowy edytor z zakładkami (Wygląd, Charakter, ...). To samo okno otwiera + Nowa postać / + Nowa lokacja w prawym górnym rogu toolbara, tyle że puste. Editor in a dialog — clicking a card opens a tabbed editor (Appearance, Character, ...). The same window opens via + New character / + New location in the toolbar's top-right corner — just empty.

Oba widoki działają też w Split View obok manuskryptu (toolbar manuskryptu → ikona Split View → wybór modułu z dropdownu). Wygodne, gdy piszesz scenę i co chwilę zerkasz na opis postaci. Both views also work in Split View next to the manuscript (manuscript toolbar → Split View icon → pick a module from the dropdown). Handy when you're writing a scene and keep glancing at a character description.

Karta na siatce A card in the grid

Karta postaci pokazuje: A character card shows:

• Portret z lewej. Jeśli portretu nie dodałaś, w jego miejscu pojawiają się inicjały (pierwsze litery dwóch pierwszych słów imienia — Anna Maria Kowalska → AM). Portrait on the left. If you haven't added one, initials appear instead (the first letters of the first two name words — Anna Maria Smith → AM).
• Imię i nazwisko jako tytuł, pod nim Wiek: X (jeśli wpisany) i krótki opis jednozdaniowy. Full name as the title, with Age: X below (if filled in) and a one-line short description.
• Chipy powiązań — do trzech etykiet z imionami postaci powiązanych z tą (np. Marek, Ewa, Tomek). Jeśli powiązań jest więcej, na końcu pokazuje się plakietka +N. Relationship chips — up to three labels with the names of related characters (e.g., Marek, Eve, Tom). If there are more, a +N badge appears at the end.
• Ikona × w prawym górnym rogu (widoczna po najechaniu kursorem) — usuwa postać. Wymaga potwierdzenia. × icon in the top-right (visible on hover) — deletes the character. Asks for confirmation.

Karta lokacji ma ten sam układ, z różnicami: thumbnail zamiast portretu, brak pola Wiek, brak chipów (lokacje nie mają systemu powiązań w Novellerze). A location card has the same layout, with two differences: a thumbnail instead of a portrait, no Age field, and no chips (locations have no relationship system in Noveller).

Edytor postaci Character editor

Klik karty (albo + Nowa postać) otwiera szeroki dialog z dwiema częściami: nagłówkiem (zawsze widocznym) i obszarem zakładek. Clicking a card (or + New character) opens a wide dialog with two parts: a header (always visible) and a tab area.

Nagłówek trzyma najważniejsze pola, których nie chcesz szukać po zakładkach: The header holds the most important fields you don't want to dig for between tabs:

• Portret (96 px), klikalny — otwiera dialog wyboru pliku ze zdjęciem. Portrait (96 px), clickable — opens a file picker for an image.
• Imię i nazwisko — pole wymagane (zaznaczone czerwoną gwiazdką). Zapis pustego imienia po prostu zamyka dialog bez zmian. Full name — required field (marked with a red asterisk). Saving an empty name just closes the dialog without changes.
• Wiek — liczba (0–200). Domyślna wartość 30. Age — a number (0–200). Default: 30.
• Krótki opis — jedno zdanie. To, co pojawi się pod imieniem na karcie w siatce. Pisz tak, by w pół sekundy przypomniał Ci postać, gdy wrócisz do niej za miesiąc. Short description — one sentence. The line that shows below the name on the grid card. Write it so it reminds you of the character within half a second when you come back to it in a month.

Pod nagłówkiem są cztery zakładki tekstowe + galeria. Każda z nich to duże pole textarea (min. 240 px wysokości) na rozwinięty opis. Placeholdery sugerują, co warto wpisać: Below the header are four text tabs + a gallery. Each is a large textarea (240 px min. height) for a longer description. Placeholders hint at what to fill in:

• Wygląd — fizyczność. „Wygląd zewnętrzny..." Appearance — the physical side. "Physical appearance..."
• Charakter — osobowość, cechy, tiki, lęki. „Cechy charakteru, osobowość..." Character — personality, traits, quirks, fears. "Character traits, personality..."
• Background — historia postaci, skąd przyszła, co ją ukształtowało. „Historia postaci..." Background — the backstory: where they came from, what shaped them. "Character background..."
• Powiązania — patrz osobna sekcja niżej, to nie jest tylko pole tekstowe. Relationships — see the dedicated section below; this one isn't just a text field.
• Galeria — dodatkowe zdjęcia (poza portretem). Patrz sekcja o zdjęciach. Gallery — extra photos beyond the portrait. See the photos section.

Na dole dialogu są przyciski Zapisz (przy nowej postaci: Utwórz) i, w trybie edycji istniejącej postaci, Usuń. ESC albo klik w tło zamyka dialog bez zapisu. At the bottom you'll find Save (for a new character: Create) and, when editing an existing one, Delete. ESC or clicking the backdrop closes the dialog without saving.

Powiązania postaci — graf symetryczny Character relationships — a symmetric graph

Powiązania to coś, co zwykle bardzo łatwo zrobić źle: oznaczasz, że Anna jest siostrą Marka, otwierasz kartę Marka — pusto, bo trzeba dodać po drugiej stronie. W Novellerze tak się nie dzieje. Powiązania są obustronne z automatu. Relationships are something that's usually easy to get wrong: you mark Anna as Marek's sister, open Marek's card — empty, because you have to add it again on the other side. Noveller doesn't work that way. Relationships are bidirectional automatically.

W zakładce Powiązania, póki nie masz żadnego dopisanego, widzisz: In the Relationships tab, until you have any added, you see:

• Wyszukiwarka postaci z polem „Szukaj postaci..." i listą wszystkich pozostałych postaci w projekcie (z wyłączeniem tej, którą właśnie edytujesz, oraz tych już dopisanych). Character search with a "Search characters..." field and a list of every other character in the project (excluding the one you're editing and any already linked).
• Każdy wpis na liście pokazuje imię + krótki opis (jeśli wpisany), żeby było łatwo wybrać właściwą osobę, gdy masz dwie Anny. Each entry on the list shows the name + short description (if any), so it's easy to pick the right person when you have two Annas.

Klik wybranej postaci wchodzi w drugi krok — wpisanie dwóch ról: Clicking the chosen character moves you into step two — entering two roles:

• Rola — czym jest dla bieżącej postaci tamta postać. „siostra", „mentor", „rywal". Role — what the other character is for the one you're editing. "sister", "mentor", "rival".
• Odwrotna — czym jest bieżąca postać dla tamtej. „brat", „uczeń", „rywal" (czasem identyczne). Reverse — what the edited character is for the other one. "brother", "student", "rival" (sometimes identical).

Klik + dopisuje wpis z lewej strony (u bieżącej postaci) i jednocześnie wpis z rolą odwrotną u tamtej postaci. Otworzenie karty Marka pokaże Anna — siostra, a w karcie Anny widać Marek — brat. Jeśli pole „Odwrotna" zostawisz puste, aplikacja użyje tej samej etykiety co rola — przydatne dla symetrycznych relacji (rywal ↔ rywal, kolega z klasy ↔ kolega z klasy). Clicking + creates the entry on the left side (the edited character) and at the same time the reverse entry on the other character. Opening Marek's card shows Anna — sister; Anna's card shows Marek — brother. If you leave "Reverse" empty, the app reuses the role label — handy for symmetric relationships (rival ↔ rival, classmate ↔ classmate).

Usunięcie powiązania (× przy chipie) kasuje wpis po obu stronach — nie ma „półdziurawych" grafów. Usunięcie całej postaci sprząta jej rolę u wszystkich pozostałych postaci, więc nigdy nie zostaje powiązanie wskazujące w pustkę. Deleting a relationship (× on the chip) removes the entry on both sides — no half-broken graphs. Deleting an entire character wipes their role from every other character, so a relationship never ends up pointing into the void.

Edytor lokacji Location editor

Edytor lokacji ma ten sam układ co edytor postaci: nagłówek + zakładki. Pola są dopasowane do tego, czego potrzebujesz, opisując miejsce: The location editor has the same layout as the character editor: header + tabs. The fields are tuned to what you need to describe a place:

• Nagłówek: thumbnail (96 px), Nazwa lokacji (wymagana), Krótki opis. Header: thumbnail (96 px), Location name (required), Short description.
• Wygląd — geografia, architektura, wnętrze. „Wygląd zewnętrzny i wnętrze..." Appearance — geography, architecture, interior. "Exterior and interior..."
• Atmosfera — to, co odróżnia kawiarnię od kawiarni: dźwięki, zapachy, światło, nastrój. „Klimat, dźwięki, zapachy, nastrój..." Najważniejsza zakładka, jeśli piszesz prozę, w której miejsce jest też bohaterem. Atmosphere — what makes one cafe different from another: sounds, smells, light, mood. "Mood, sounds, smells, ambiance..." The most important tab if you write prose where the place is also a character.
• Historia — kto zbudował, kiedy, co się tu wydarzyło. Tło lokacji, którego czytelnik może wcale nie zobaczyć wprost, ale które pisarz musi znać. History — who built it, when, what happened there. The location's backstory that the reader may never see directly, but the writer needs to know.
• Mieszkańcy — kto żyje, pracuje, bywa, kto rządzi. Pole tekstowe (lokacje nie są spięte z Postaciami systemem powiązań — to świadoma decyzja, byś nie musiała zakładać karty „starsza pani z trzeciego piętra" tylko po to, żeby pojawiła się tu raz). Inhabitants — who lives, works, visits, who rules the place. A text field (locations aren't linked to Characters by a relationship system — that's deliberate, so you don't have to create a card for "the old lady on the third floor" just to mention her once).
• Galeria — dodatkowe zdjęcia (referencje wizualne, plany pięter, mapki). Gallery — extra photos (visual references, floor plans, sketches).

Zdjęcia — portret, thumbnail, galeria Photos — portrait, thumbnail, gallery

Postacie mają portret (jedno główne zdjęcie) + galerię, lokacje mają thumbnail (jedno) + galerię. Wszystko działa tak samo: Characters have a portrait (one main photo) + a gallery, locations have a thumbnail (one) + a gallery. All of them work the same way:

• Dodawanie — klik w pole zdjęcia (albo + w galerii) otwiera natywny dialog wyboru pliku. Akceptowane są wszystkie formaty obrazów obsługiwane przez przeglądarkę: JPG, PNG, WebP, GIF. Adding — clicking the photo field (or + in the gallery) opens the native file picker. Any image format the browser supports is accepted: JPG, PNG, WebP, GIF.
• Zmiana portretu / thumbnail — ikona ⟲ w prawym dolnym rogu pojawia się po dodaniu zdjęcia (otwiera ponownie picker). Replacing a portrait / thumbnail — the ⟲ icon in the bottom-right corner appears after a photo has been added (re-opens the picker).
• Usuwanie — ikona × w prawym górnym rogu. Dla zdjęć w galerii: × na hover na konkretnym kafelku. Removing — × icon in the top-right. For gallery photos: × on hover over the individual tile.

Zdjęcia są zapisywane wewnątrz pliku .nvl projektu (jako media assets). Nie są referencjami do plików na dysku, więc po wysłaniu projektu komuś, kto otwiera go u siebie, wszystkie zdjęcia trafiają razem z tekstem. Wadą jest rozmiar — duże galerie zwiększają wagę pliku projektu; jeśli wgrywasz odniesienia 4K z aparatu, rozważ wcześniejszą kompresję. Photos are stored inside the .nvl project file (as media assets). They are not references to disk files, so when you send the project to someone else, all photos travel with the text. The trade-off is size — large galleries grow the project file; if you upload 4K camera references, consider compressing them first.

Przypisywanie do rozdziału Assigning to a chapter

Sama karta postaci czy lokacji nic Ci jeszcze nie mówi o tym, w którym rozdziale dana postać występuje. To informacja, którą wprowadzasz osobno — manualnie, w jednym z dwóch miejsc (oba operują na tym samym polu, więc zmiana w jednym natychmiast widać w drugim): A character or location card by itself tells you nothing about which chapter they appear in. That information you enter separately — manually, in one of two places (both edit the same field, so a change in one shows up in the other immediately):

• Panel rozdziału w manuskrypcie — otwierasz Panel rozdziału (toolbar manuskryptu → ikona panelu rozdziału, panel pojawia się z prawej). Wśród sekcji są Postacie i Lokacje, każda z chipami już dodanych imion i przyciskiem + Dodaj postać / + Dodaj lokację. Chapter Panel in the manuscript — open the Chapter Panel (manuscript toolbar → chapter panel icon, the panel opens on the right). Among the sections are Characters and Locations, each showing chips for the names already added and a button: + Add character / + Add location.
• Plot Grid — w kolumnach Postacie i Lokacje klik + w komórce uruchamia ten sam picker. Tutaj dodajesz przy okazji uzupełniania reszty arkusza. Plot Grid — in the Characters and Locations columns, clicking + in a cell launches the same picker. Useful when you're filling in the rest of the spreadsheet anyway.

Picker (otwiera się w obu wariantach) jest prosty: na górze pole „Szukaj...", niżej lista wszystkich postaci / lokacji jeszcze nie dodanych do tego rozdziału, z checkboxami. Zaznaczasz, ile chcesz, klikasz Dodaj (N), wszystkie lądują jednocześnie. Jeśli żadnej z postaci jeszcze nie utworzyłaś, lista jest pusta z hintem „Brak dostępnych". The picker (open in both variants) is simple: a "Search..." field on top, below it the list of every character / location not yet added to this chapter, with checkboxes. You tick as many as you want, click Add (N), and they all land at once. If you haven't created any characters yet, the list is empty with a "None available" hint.

Tag w panelu / komórce usuwasz przez × obok jego nazwy — nie trzeba potwierdzać, bo usuwasz tylko przypisanie, nie samą postać. A tag in the panel / cell is removed via × next to its name — no confirmation, because you're only removing the assignment, not the character itself.

Usuwanie postaci / lokacji Deleting a character / location

Usunąć postać albo lokację możesz na dwa sposoby: You can remove a character or location in two ways:

• Z karty w siatce — ikona × w prawym górnym rogu (widoczna po najechaniu). From the card in the grid — × icon in the top-right (visible on hover).
• Z edytora postaci / lokacji — przycisk Usuń u dołu dialogu (widoczny tylko w trybie edycji, nie przy tworzeniu nowej). From the editor of a character / location — the Delete button at the bottom of the dialog (only visible when editing, not when creating a new one).

W obu przypadkach pojawia się dialog potwierdzający z imieniem usuwanej karty. Po potwierdzeniu: In both cases a confirmation dialog appears with the name of the card being deleted. After you confirm:

• Postać znika z bazy postaci, wszystkie powiązania, które inne postacie miały z nią, są sprzątane automatycznie, a tagi z jej imieniem znikają z paneli rozdziałów i kolumny Postacie w Plot Grid. The character disappears from the character base, every relationship other characters had with them is cleaned up, and tags carrying their name vanish from chapter panels and the Characters column in Plot Grid.
• Lokacja znika z bazy lokacji, a tagi z jej nazwą znikają z paneli rozdziałów i kolumny Lokacje w Plot Grid. The location disappears from the location base, and tags carrying its name vanish from chapter panels and the Locations column in Plot Grid.

Zmiana imienia lub nazwy Renaming a character or location

Imię / nazwę zmieniasz w pierwszym polu nagłówka edytora i klikasz Zapisz. Aplikacja w jednym kroku: You change the name in the first field of the editor header and click Save. In one step the app:

• aktualizuje rekord postaci / lokacji w bazie, updates the character / location record in the base,
• przepisuje wszystkie tagi w panelach rozdziałów i komórkach Plot Grid (kolumny Postacie / Lokacje) na nową nazwę, rewrites every tag in chapter panels and Plot Grid cells (columns Characters / Locations) to the new name,
• dla postaci dodatkowo aktualizuje rolę u wszystkich innych postaci powiązanych z nią — graf relacji nie pęka, chip Marek — brat na karcie Anny zmienia się na Marek Nowak — brat, gdy zmienisz imię Marka. for characters, additionally updates the role on every other character related to them — the relationship graph doesn't break, the Marek — brother chip on Anna's card becomes Marek Nowak — brother when you rename Marek.

Nie musisz przechodzić po rozdziałach i podmieniać tagów ręcznie — wszystko dzieje się w jednym save. You don't have to walk through chapters and swap tags by hand — it all happens in a single save.

Kiedy warto, a kiedy nie When it's worth it, and when it isn't

Postacie i Lokacje to narzędzie pamięci, nie obowiązkowy etap pisania. Działają najlepiej w dwóch sytuacjach: Characters and Locations are a memory tool, not a mandatory writing step. They work best in two situations:

• Powieść na 80–120 tysięcy słów z dziesiątkami postaci — kiedy pod koniec drugiego draftu nie pamiętasz już, czy postać epizodyczna z rozdziału 7 miała na imię Krzysiek czy Krzysztof, te karty Ci się zwracają. An 80–120k word novel with dozens of characters — when by the end of the second draft you can no longer remember whether the bit-part character from chapter 7 was called Krzysiek or Krzysztof, these cards pay for themselves.
• Cykl powieści (seria, sequel, prequel) — baza postaci i lokacji żyje w pliku projektu, więc otwierając drugi tom masz całą obsadę z pierwszego pod ręką, łącznie z wyglądem, powiązaniami i historią miejsc. A novel series (sequel, prequel) — the character and location base lives inside the project file, so opening volume two you already have the whole cast from volume one at hand, including appearance, relationships, and location history.

W krótszych formach (opowiadanie, nowela, esej fabularny) często wystarczy nazwa i jedno zdanie — bez galerii, powiązań i czterech zakładek backstory. Plot Grid sam w sobie da Ci pełen ogląd, a karty zostawiasz puste albo nie tworzysz wcale. Noveller w niczym nie wymusza tego — Postacie i Lokacje są zakładkami, których po prostu nie musisz odwiedzać. For shorter forms (short story, novella, narrative essay) the name and one sentence usually suffice — no gallery, no relationships, no four backstory tabs. Plot Grid alone gives you the full overview, and you leave the cards empty or don't make them at all. Noveller doesn't force anything here — Characters and Locations are tabs you simply don't have to visit.

Własne kolekcje Custom collections

Postacie i Lokacje pokrywają to, co ma każda powieść. Custom Collections pokrywają to, co ma Twoja powieść — Bestiariusz potworów, system magii, dowody zbrodni, leksykon nazwisk rodowych, lista artefaktów. Każda kolekcja to mini-baza danych ze schematem, który definiujesz sama: nazwa, ikona, kolor, pola. Characters and Locations cover what every novel has. Custom Collections cover what your novel has — a bestiary of monsters, a magic system, criminal evidence, a lexicon of family names, an inventory of artifacts. Each collection is a mini-database with a schema you define yourself: name, icon, color, fields.

Po co osobny mechanizm Why a separate mechanism

Postacie i Lokacje mają sztywne pola — bo praktycznie każda postać ma wygląd i background, a każda lokacja ma atmosferę. Twojego smoka opisać tymi polami się nie da. Smok ma: typ, kolor łusek, oddech, moc, ilustrację, opis. Czar — poziom, szkołę, komponenty, czas rzucania. Custom Collections pozwalają Ci wymyślić własne pola i mieć je we wszystkich elementach jednej kategorii. Plus wszystko to integruje się z Plot Gridem i panelem rozdziału — możesz przypisać Smoka ognistego do rozdziału 12 tak samo, jak przypisujesz postać. Characters and Locations have fixed fields — because practically every character has an appearance and a background, and every location has an atmosphere. Your dragon can't be described with those fields. A dragon has: type, scale color, breath, power, an illustration, a description. A spell — level, school, components, casting time. Custom Collections let you invent your own fields and share them across every element of one category. Plus it all integrates with Plot Grid and the chapter panel — you can assign Fire Dragon to chapter 12 the same way you assign a character.

Włączenie kolekcji Enabling collections

Custom Collections są domyślnie wyłączone — nie ma ich w głównym toolbarze, by nie zaśmiecać widoku autorom, którzy ich nie potrzebują. Włączasz globalnie w Ustawienia → Edytor → Włącz konfigurowalne kolekcje. Po zaznaczeniu w toolbarze pojawia się przycisk Kolekcje (między Lokacjami a Faktami) z rozwijanym submenu pokazującym wszystkie Twoje kolekcje. Bez tej globalnej flagi w ogóle nie widzisz wejścia do Hub-a. Custom Collections are off by default — they're not in the main toolbar, so they don't clutter the view for authors who don't need them. You enable them globally in Settings → Editor → Enable configurable collections. Once ticked, a Collections button appears in the toolbar (between Locations and Facts) with a dropdown listing all your collections. Without that global flag you don't see the Hub at all.

Anatomia widoków Anatomy of the views

Custom Collections żyją w trzech powiązanych widokach: Custom Collections live across three connected views:

• Collections Hub — siatka wszystkich Twoich kolekcji jako kafelki (ikona + nazwa + licznik elementów). Klik kafelka otwiera Collection View. W rogu każdego kafelka są dwie ikony: ✎ (edytuj schemat) i ✕ (usuń całą kolekcję). Na górze hubu + Nowa kolekcja. Collections Hub — a grid of all your collections as tiles (icon + name + item count). Clicking a tile opens Collection View. Each tile has two icons in the corner: ✎ (edit schema) and ✕ (delete the whole collection). At the top of the hub: + New collection.
• Collection View — siatka elementów w jednej kolekcji, jak Postacie/Lokacje, tyle że karta wygląda tak, jak Ty zdefiniowałaś pola schematu. Toolbar: ← (powrót do Hub-a), ikona kolekcji, nazwa z licznikiem, + Nowy element. Collection View — a grid of items inside one collection, like Characters/Locations, except the card looks the way you defined the schema fields. Toolbar: ← (back to Hub), collection icon, name with count, + New item.
• Collection Manager — dialog edycji schematu kolekcji (nazwa, ikona, kolor, lista pól). Otwiera się przy tworzeniu nowej kolekcji i przy klik ✎ na kafelku w Hubie. Manager jest też dostępny z Ustawienia → Edytor, gdzie obok każdej kolekcji masz checkbox Włącz/Wyłącz. Collection Manager — a dialog for editing a collection's schema (name, icon, color, field list). Opens when you create a new collection and when you click ✎ on a tile in the Hub. The Manager is also available from Settings → Editor, where each collection has an Enable/Disable checkbox next to it.

Tworzenie kolekcji — schemat Creating a collection — the schema

Klik + Nowa kolekcja w Hub otwiera Manager z trzema polami: Clicking + New collection in the Hub opens the Manager with three fields:

• Nazwa kolekcji — np. Bestiariusz, System magii, Dowody, Artefakty. Collection name — e.g., Bestiary, Magic system, Evidence, Artifacts.
• Ikona i kolor — klikasz kafelek z aktualną ikoną, otwiera się siatka 45 predefiniowanych ikon (fantasy: smok, miecz, korona, eliksir, kryształ, czaszka, ogień, planeta, robot; kryminał: lupa, kajdanki, odznaka, dowód, lupa; codzienność: serce, list, kawiarnia, wino, kamera; podróże: kompas, mapa, globus, kotwica; abstrakty: gwiazda, księżyc, drzewo, gołąb, hierarchia, tag, folder, książka, zwój, oko, błyskawica, puzzle, diament). Obok ikony jest color picker — kolor decyduje, jak będzie pomalowana ikona w toolbarze, w Hubie, w komórkach Plot Grid. Icon and color — you click the tile with the current icon and a grid of 45 predefined icons opens (fantasy: dragon, sword, crown, potion, crystal, skull, fire, planet, robot; mystery: magnifier, handcuffs, badge, evidence; everyday: heart, letter, cafe, wine, camera; travel: compass, map, globe, anchor; abstract: star, moon, tree, dove, hierarchy, tag, folder, book, scroll, eye, bolt, puzzle, diamond). Next to the icon there's a color picker — the color decides how the icon is tinted in the toolbar, in the Hub, in Plot Grid cells.
• Pola — lista pól, które będą miały elementy tej kolekcji. Nowa kolekcja startuje z trzema domyślnymi polami: Nazwa (text), Miniatura (image), Opis (textarea). Możesz je zmodyfikować, usunąć, lub dodać kolejne klikiem + Dodaj pole. Każde pole ma własną nazwę i typ z dropdownu. Fields — the list of fields that items in this collection will have. A new collection starts with three default fields: Name (text), Thumbnail (image), Description (textarea). You can modify them, remove them, or add more by clicking + Add field. Each field has its own label and a type from a dropdown.

Zapis (Zapisz) tworzy kolekcję — pojawia się w Hubie, w toolbar dropdownie, w Ustawienia → Edytor. Jeśli edytujesz istniejącą kolekcję, zmiana nazwy / ikony / koloru / pól jest natychmiast widoczna we wszystkich miejscach (Plot Grid kolumna się przemianowuje, ikona w toolbarze się zmienia). Save (Save) creates the collection — it shows up in the Hub, in the toolbar dropdown, and in Settings → Editor. If you're editing an existing collection, changes to the name / icon / color / fields show up immediately everywhere (the Plot Grid column gets renamed, the toolbar icon updates).

Cztery typy pól Four field types

• Tekst (text) — krótki, jednoliniowy wpis. Pod Nazwa, Typ, Szkoła magii, Numer dowodu. Text (text) — short, single-line entry. For Name, Type, Magic school, Evidence number.
• Opis (textarea) — duża wielolinijkowa textarea. Pod opis fizyczny, historię, opis działania czaru. Description (textarea) — a large multiline textarea. For physical descriptions, history, spell mechanics.
• Miniatura (image) — pojedyncze zdjęcie. Pod ilustrację głównego elementu, ikonkę, mockup mapy. Thumbnail (image) — a single image. For a main illustration, an icon, a map mockup.
• Galeria (gallery) — wiele zdjęć. Pod referencje wizualne, kolejne wersje projektu, zestaw zdjęć dowodów. Gallery (gallery) — multiple images. For visual references, design iterations, evidence photo sets.

Możesz mieć dowolną liczbę pól dowolnego typu, w dowolnej kolejności — chociaż dla wygody warto pamiętać o auto-mappingu (sekcja niżej). You can have any number of fields of any type, in any order — though for ergonomics it pays to remember the auto-mapping (next section).

Auto-mapping pól → wygląd Auto-mapping fields → layout

Noveller nie wymaga, byś projektowała layout kart i edytora po stworzeniu schematu — robi to za Ciebie. Reguły, według których układa pola na karcie i w edytorze itemu: Noveller doesn't make you design the card and editor layout after creating a schema — it does that for you. The rules it uses to lay out fields on the card and in the item editor:

• Pierwsze pole text → tytuł na karcie + główne pole imię w nagłówku edytora. To de facto „nazwa elementu" — od tego pola Noveller bierze nazwę wyświetlaną wszędzie indziej (tagi w panelu rozdziału, dropdowny w Plot Grid). First text field → card title + main name field in the editor header. This is de facto the "item name" — it's the field Noveller pulls the display name from everywhere else (tags in the chapter panel, Plot Grid dropdowns).
• Drugie pole text → podtytuł na karcie + drugie pole w nagłówku edytora. Pod krótki opis / kategorię. Second text field → card subtitle + second field in the editor header. For a short description / category.
• Pierwsze pole image → thumbnail na karcie + thumbnail w nagłówku edytora. Jeśli puste, pokazują się inicjały z nazwy. First image field → card thumbnail + editor header thumbnail. If empty, initials from the name show instead.
• Pierwsze pole textarea → opis na karcie (pod podtytułem). W edytorze textarea dostaje własną zakładkę na pełną wysokość okna. First textarea field → card description (under subtitle). In the editor, each textarea gets its own tab at full window height.
• Każde kolejne textarea → osobna zakładka w edytorze, w kolejności jak zdefiniowane w schemacie. Each additional textarea → its own tab in the editor, in the order defined in the schema.
• Każde gallery → osobna zakładka w edytorze. Each gallery → its own tab in the editor.
• Wszystkie pozostałe pola text / image (poza dwoma text i jednym image, które poszły do nagłówka) → wpadają do jednej zbiorczej zakładki Dodatkowe, jedno pod drugim. All other text / image fields (beyond the two text fields and one image consumed by the header) → land in one consolidated Additional tab, one below the other.

Konsekwencja praktyczna: jeśli chcesz, żeby pole „Typ smoka" było zakładką, definiuj je jako textarea, nie text. Jeśli ma być w nagłówku obok nazwy, jako podtytuł — daj text na drugiej pozycji. Practical consequence: if you want the "Dragon type" field to be a tab, define it as textarea, not text. If it should sit next to the name in the header as a subtitle — put a text field in second position.

Karta i edytor elementu Card and item editor

Karta na siatce (Collection View) ma ten sam wzorzec co karty Postaci / Lokacji: thumbnail (lub kolorowe inicjały z nazwy), tytuł, opcjonalnie podtytuł, opcjonalnie krótki opis, ikona × w prawym górnym rogu (na hover). Tło inicjałów jest delikatnie pomalowane kolorem kolekcji — patrząc na siatkę pełną kart, od razu widzisz, do której kolekcji należą. A card on the grid (Collection View) follows the same pattern as Character / Location cards: thumbnail (or colored initials from the name), title, optional subtitle, optional short description, × icon in the top-right (on hover). The initials background is softly tinted with the collection's color — looking at a grid of cards you immediately see which collection they belong to.

Edytor elementu to ten sam tabbed dialog co dla Postaci / Lokacji — nagłówek (zawsze widoczny) + zakładki, każda z osobnym ciałem. Layout dyktowany schematem kolekcji + regułami auto-mappingu wyżej. Zapisz / Utwórz + (przy edycji) Usuń. ESC zamyka bez zapisu. The item editor is the same tabbed dialog as for Characters / Locations — header (always visible) + tabs, each with its own body. The layout is dictated by the collection's schema + the auto-mapping rules above. Save / Create + (when editing) Delete. ESC closes without saving.

Przypisywanie do rozdziału Assigning to a chapter

Każda kolekcja (jeśli ma status enabled — patrz sekcja niżej) automatycznie: Every collection (if it has enabled status — see the section below) automatically:

• dodaje swoją kolumnę do Plot Grid z nazwą kolekcji w nagłówku. Komórki działają jak Postacie / Lokacje: chip-tagi już dodanych elementów + przycisk + otwierający picker. adds its own column to Plot Grid with the collection name in the header. Cells work like Characters / Locations: chip-tags of already-added items + a + button opening a picker.
• dodaje swoją sekcję do panelu rozdziału w manuskrypcie (zwijaną) z chipami i przyciskiem + Dodaj. adds its own section to the chapter panel in the manuscript (collapsible) with chips and a + Add button.

Picker pokazuje wszystkie elementy danej kolekcji, których jeszcze nie przypisałaś do tego rozdziału, z wyszukiwarką. Mechanika identyczna jak picker postaci / lokacji. The picker shows all items in the collection you haven't yet assigned to this chapter, with search. The mechanics are identical to the character / location picker.

Toggle enabled vs Delete Toggle enabled vs Delete

Każda kolekcja ma flagę enabled, niezależną od istnienia. Włączanie / wyłączanie ma sens, gdy kolekcja jest „w stanie spoczynku" — np. Bestiariusz potrzebny tylko podczas pisania pierwszej połowy powieści, a potem szkoda zajmować nim toolbar: Each collection has an enabled flag, independent of its existence. Toggling makes sense when a collection is "dormant" — e.g., a Bestiary that's only needed while writing the first half of the novel, and after that you'd rather not waste toolbar real estate on it:

• Wyłączona kolekcja (Ustawienia → Edytor, odznaczasz ✓ obok niej) — znika z toolbara, z kolumn Plot Grid, z paneli rozdziału. Ale elementy, schemat, przypisania do rozdziałów — wszystko zostaje w pliku projektu. W Hubie kolekcja nadal widoczna z etykietą „ukryta". Włączasz z powrotem jednym kliknięciem. Disabled collection (Settings → Editor, untick ✓ next to it) — disappears from the toolbar, Plot Grid columns, chapter panels. But items, schema, chapter assignments — everything stays in the project file. The Hub still shows the collection labeled "hidden". One click brings it back.
• Usunięta kolekcja (ikona × w Hubie albo Usuń w Settings) — kasuje schemat, wszystkie elementy i wszystkie przypisania w rozdziałach (od v0.31.2 cleanup chapter.collections jest automatyczny). Operacja nieodwracalna. Deleted collection (× icon in the Hub or Delete in Settings) — wipes the schema, all items, and all chapter assignments (since v0.31.2 chapter.collections cleanup is automatic). The operation is permanent.

Pojedynczy element kolekcji usuwasz × na karcie w Collection View albo Usuń w edytorze — wszystkie jego przypisania znikają z rozdziałów automatycznie. A single collection item is removed via × on the card in Collection View or Delete in the editor — all its chapter assignments vanish automatically.

Przykłady realnych kolekcji Examples of real-world collections

• Bestiariusz (fantasy / horror) — pola: Nazwa, Typ (text, podtytuł), Ilustracja (image), Wygląd (textarea), Zachowanie (textarea), Słabości (textarea), Galeria (gallery). Ikona: smok / czaszka. Bestiary (fantasy / horror) — fields: Name, Type (text, subtitle), Illustration (image), Appearance (textarea), Behavior (textarea), Weaknesses (textarea), Gallery (gallery). Icon: dragon / skull.
• System magii (fantasy) — pola: Nazwa czaru, Szkoła (text), Komponenty (text), Czas rzucania (text), Efekt (textarea), Ograniczenia (textarea). Ikona: kryształ / błyskawica. Magic system (fantasy) — fields: Spell name, School (text), Components (text), Casting time (text), Effect (textarea), Limitations (textarea). Icon: crystal / bolt.
• Dowody (kryminał / thriller) — pola: Numer dowodu, Miejsce znalezienia (text), Zdjęcie (image), Opis (textarea), Łańcuch dowodowy (textarea). Ikona: lupa / odznaka. Evidence (mystery / thriller) — fields: Evidence number, Location found (text), Photo (image), Description (textarea), Chain of custody (textarea). Icon: magnifier / badge.
• Artefakty (fantasy / przygodowa) — pola: Nazwa, Pochodzenie (text), Ilustracja (image), Moc (textarea), Historia (textarea), Galeria (gallery). Ikona: korona / pierścień. Artifacts (fantasy / adventure) — fields: Name, Origin (text), Illustration (image), Power (textarea), History (textarea), Gallery (gallery). Icon: crown / ring.
• Frakcje / Domy szlacheckie (fantasy / sci-fi) — Nazwa, Lider (text, podtytuł), Herb (image), Historia (textarea), Cele (textarea), Sojusznicy (textarea), Wrogowie (textarea). Ikona: hierarchia / korona / flaga. Factions / Noble houses (fantasy / sci-fi) — Name, Leader (text, subtitle), Crest (image), History (textarea), Goals (textarea), Allies (textarea), Enemies (textarea). Icon: hierarchy / crown / flag.
• Wynalazki / Technologia (sci-fi) — Nazwa, Twórca (text), Projekt (image), Działanie (textarea), Wady (textarea). Ikona: robot / planeta. Inventions / Technology (sci-fi) — Name, Inventor (text), Schematic (image), How it works (textarea), Flaws (textarea). Icon: robot / planet.

Każda powieść ma swoje rzeczy, których nie da się zmieścić w generycznych kategoriach — kolekcje są dokładnie po to, by je obsłużyć po Twojemu, nie zmuszając Cię do dopisywania ich do opisu rozdziału albo zostawiania w notatce poza projektem. Every novel has things that don't fit generic categories — collections exist exactly to handle them on your own terms, without forcing you to stuff them into a chapter description or leave them in a note outside the project.

Research

Research to Twoja przestrzeń na materiały wspierające pisanie — wszystko, co czytałaś, oglądałaś, notowałaś podczas pracy nad powieścią, ale czego nie chcesz mieszać z manuskryptem. Foldery, notatki w Markdown, linki, obrazy. Wszystko zapisuje się razem z projektem. Research is your space for materials that support your writing — everything you read, watched, and noted while working on the novel, but didn't want mixed into the manuscript. Folders, Markdown notes, links, images. Everything is saved with the project.

Po co osobna zakładka Why a separate tab

Panel rozdziału w manuskrypcie ma sekcję Notatki — dobra do drobiazgów dotyczących tego konkretnego rozdziału („pamiętać o timeline z Markiem", „opisać kuchnię"). Custom Collections obsługują encje powtarzalne w wielu rozdziałach (postacie, lokacje, smoki). A Research jest dla wszystkiego innego: artykułów, które przeczytałaś jako tło historyczne, cytatów z książek, mapek odręcznych, screenshotów z YouTube, list nazwisk, fragmentów dialogu, których jeszcze nie wiesz, gdzie wkleisz. The chapter panel in the manuscript has a Notes section — good for small things tied to that one chapter ("remember the timeline with Marek", "describe the kitchen"). Custom Collections handle entities that recur across chapters (characters, locations, dragons). Research is for everything else: articles you read as historical background, quotes from books, hand-drawn maps, YouTube screenshots, name lists, fragments of dialogue you don't yet know where to place.

Trzy zasady, które warto zapamiętać: Three rules worth remembering:

• Research jest per projekt, nie per rozdział. Każdy projekt ma własne drzewko materiałów, otwierając projekt masz je w tym samym miejscu, w którym je zostawiłaś. Research is per project, not per chapter. Each project has its own material tree; when you reopen the project, it's exactly where you left it.
• Nie eksportuje się do książki — to Twoja prywatna kuchnia, nigdy nie trafia do PDF / DOCX / EPUB. Doesn't export to the book — it's your private kitchen, never makes it into PDF / DOCX / EPUB.
• Drzewo bez limitu głębokości — możesz mieć folder w folderze w folderze, jak Ci pasuje. Tree without depth limit — you can nest folders inside folders inside folders, as it suits you.

Anatomia widoku Anatomy of the view

Wchodzisz w Research klikiem w przycisk Research w głównym toolbarze. Widok dzieli się na dwa panele: You enter Research by clicking the Research button in the main toolbar. The view splits into two panes:

• Lewy sidebar — drzewo wszystkich Twoich materiałów. Na górze: tytuł Research + przycisk + (otwierający dropdown z czterema typami), pole wyszukiwania pod spodem. Drzewo obejmuje cały dostępny obszar — przeciągasz, zwijasz, edytujesz tam wszystko. Left sidebar — the tree of all your materials. At the top: an Research title + a + button (opens a dropdown with four types), a search field below. The tree fills the rest — you drag, collapse, and edit everything there.
• Prawy panel — edytor aktualnie wybranego elementu. Klik notatki w sidebarze otwiera edytor notatki, klik linku — edytor linku, klik obrazka — edytor obrazka. Klik folderu pokazuje placeholder zachęcający do wybrania elementu albo dodania nowego. Right pane — the editor for the currently selected item. Clicking a note in the sidebar opens the note editor, a link opens the link editor, an image opens the image editor. Clicking a folder shows a placeholder prompting you to pick an item or add a new one.

Divider między panelami jest resizable — przeciągasz, by dać sidebarowi więcej miejsca, gdy masz głębokie drzewo, albo zwęzić go, by edytor miał komfortową szerokość. Proporcje zapamiętują się per projekt. The divider between the panes is resizable — drag it to give the sidebar more room when you have a deep tree, or narrow it so the editor has comfortable width. Proportions are remembered per project.

Cztery typy materiałów Four material types

Klikasz + w nagłówku sidebara — otwiera się dropdown z czterema opcjami. Każda dodaje element na najwyższy poziom drzewa (możesz potem przeciągnąć go gdzie chcesz). Element pojawia się od razu jako aktywny, kursor leci na pole tytułu albo treści w prawym panelu. You click + in the sidebar header — a dropdown with four options opens. Each adds an item at the top level of the tree (you can then drag it wherever you want). The item becomes active immediately; the cursor jumps to the title or content field in the right pane.

• 📁 Folder — kontener na inne elementy. Pusty folder pokazuje hint „Wybierz notatkę z listy po lewej lub dodaj nową". W drzewie folder ma chevron ▸ / ▾ do zwijania. 📁 Folder — a container for other items. An empty folder shows a hint: "Pick a note from the list on the left or add a new one". In the tree a folder has a ▸ / ▾ chevron for collapsing.
• 📝 Notatka — tekst w Markdown z trybem edycji i podglądu. Bez ograniczenia długości — od jednozdaniowego cytatu po wielostronicowy esej research'owy. 📝 Note — Markdown text with edit and preview modes. No length limit — from a one-sentence quote to a multi-page research essay.
• 🔗 Link — adres URL + opcjonalny opis. Pod artykuł, badanie naukowe, video, post bloga, mapa Google. 🔗 Link — a URL + optional description. For an article, a paper, a video, a blog post, a Google Maps pin.
• 🖼 Obraz — zdjęcie / ilustracja wczytane z dysku. Mapa, fotografia, mood-board, scan szkicu. 🖼 Image — a photo / illustration loaded from disk. A map, a photo, a mood-board, a scan of a sketch.

Każdy folder w drzewie ma własne mini-przyciski +📁 i +📝 (widoczne po najechaniu) do szybkiego dodawania do tego folderu bez przeciągania nowego elementu z poziomu głównego. Each folder in the tree has its own mini-buttons +📁 and +📝 (visible on hover) for quickly adding into that folder, without dragging a new item from the top level.

Notatka — edycja i podgląd Note — edit and preview

Notatka ma jeden tytuł (z góry, edytujesz inline — to też nazwa wpisana w drzewie po lewej) i jedną dużą textareę. Pod tytułem masz toggle Edycja / Podgląd: A note has one title (at the top, edited inline — it's also the name shown in the tree on the left) and one large textarea. Below the title is an Edit / Preview toggle:

• Edycja — surowy Markdown, monospace czcionka, pełna swoboda. Pisz # nagłówki, **pogrubienia**, *kursywy*, - listy, > cytaty blokowe, [linki](https://...), `inline code`, ```bloki kodu```. Standardowy CommonMark. Edit — raw Markdown, monospace font, full freedom. Type # headings, **bold**, *italic*, - lists, > blockquotes, [links](https://...), `inline code`, ```code blocks```. Standard CommonMark.
• Podgląd — wyrenderowany Markdown z zachowaniem Twoich stylów autorskich (jeśli w notatce użyłaś składni ::tag:tekst:: albo bloków :::tag, podgląd je zastosuje). Tryb domyślnie startuje na Edycja przy każdym wejściu w notatkę. Preview — rendered Markdown with your author styles applied (if you used ::tag:text:: or block :::tag syntax in the note, preview will render them). The mode resets to Edit every time you enter a note.

Sprawdzanie pisowni jest włączone (spellcheck="true") — przeglądarka podkreśla błędy, jak w każdym natywnym polu tekstowym. Spell-check is on (spellcheck="true") — the browser underlines typos, like in any native text field.

Link — URL + opis Link — URL + description

Edytor linku ma trzy pola: tytuł, adres URL, opis. URL renderuje się jako monospace, by od razu rzucał się w oko. Pod nim, jeśli URL zaczyna się od http:// lub https://, pojawia się klikalny ↗ Otwórz w nowej karcie. The link editor has three fields: title, URL, description. The URL is rendered in monospace, so it pops out immediately. Below it, if the URL starts with http:// or https://, a clickable ↗ Open in new tab appears.

Opis to wielolinijkowa textarea — pisz tam, co znajdziesz pod linkiem, dlaczego go zachowujesz, kluczowe wnioski, datę odczytu. Po pół roku z linkiem-pisma sam nie pamiętasz, dlaczego go zapisałaś — krótki opis daje Ci szansę wrócić do treści zamiast otwierać i czytać od nowa. Description is a multiline textarea — write what you'll find at the link, why you saved it, the key takeaways, the date you read it. Six months later a bare URL tells you nothing about why you kept it — a short description lets you come back to the content instead of opening and re-reading.

Obraz — drag & drop, auto-downscale Image — drag & drop, auto-downscale

Edytor obrazka ma dropzone w środku panelu (jeśli jeszcze nie wybrałaś pliku): możesz przeciągnąć obrazek z systemu (Finder, Explorer) prosto na ten obszar, albo kliknąć go, by otworzyć dialog wyboru pliku. Akceptowane formaty: PNG, JPG, GIF, WebP, SVG. The image editor has a dropzone in the middle of the pane (if you haven't picked a file yet): you can drag an image from your system (Finder, Explorer) straight onto that area, or click it to open a file picker. Accepted formats: PNG, JPG, GIF, WebP, SVG.

Po wczytaniu obrazek pokazuje się w panelu z dwoma przyciskami: Podmień (wybierz inny plik) i Usuń obrazek (zostaw element pusty). Pod obrazkiem pole Podpis — opcjonalne, ale przydatne na opisanie źródła („mapa Krakowa 1920, z Biblioteki Jagiellońskiej"). After loading, the image shows in the pane with two buttons: Replace (pick another file) and Remove image (leave the item empty). Below the image is a Caption field — optional, but handy for noting the source ("Kraków 1920 map, from the Jagiellonian Library").

Auto-downscale: jeśli obrazek ma dłuższy bok większy niż 1920 px, Noveller automatycznie przeskaluje go proporcjonalnie do tej granicy (JPG zachowuje jakość 88%, PNG bez utraty). Wyświetla wtedy toast typu „Obrazek pomniejszono do 1920×1280 px (limit 1920 px po dłuższym boku)". SVG i GIF są pomijane (SVG to wektor, GIF mógłby stracić animację). Auto-downscale: if the image's longer side exceeds 1920 px, Noveller proportionally scales it down to that limit (JPG keeps 88% quality, PNG lossless). A toast appears: "Image scaled to 1920×1280 px (limit 1920 px on the longer side)". SVG and GIF are skipped (SVG is vector, GIF would lose animation).

Jeśli mimo wszystko zapisany obrazek waży powyżej ~1.5 MB, dostajesz info toast „Obrazek ma ok. X KB — projekt może puchnąć. Rozważ mniejszy plik albo zewnętrzne miejsce". Nie blokuje — czasem masz dobry powód, by trzymać duże zdjęcie. Po prostu wiedz, co robisz. If the saved image still ends up above ~1.5 MB, you get an info toast: "Image is about X KB — the project may grow. Consider a smaller file or external storage". It doesn't block — sometimes you have a good reason to keep a large photo. Just know what you're doing.

Drag & drop w drzewie Drag & drop in the tree

Każdy element drzewa (folder, notatka, link, obraz) ma uchwyt z lewej strony — sześć kropek, widoczne na hover. Przeciągasz nim, by przenieść element w drzewie. Aplikacja pokazuje aktywną linię akcentu w miejscu, gdzie element wyląduje. Strefy: Every tree item (folder, note, link, image) has a handle on the left — six dots, visible on hover. You drag with it to move the item around the tree. The app draws an accent line where the item will land. Zones:

• Dla folderu — trzy strefy: górne 25% wysokości wiersza = przed, środkowe 50% = do środka (folder się staje rodzicem), dolne 25% = po. For a folder — three zones: top 25% of the row height = before, middle 50% = inside (the folder becomes the parent), bottom 25% = after.
• Dla notatki / linku / obrazka — dwie strefy: górna połowa = przed, dolna połowa = po. Nie da się wsadzić niczego „do środka" notatki — to nie kontener. For a note / link / image — two zones: top half = before, bottom half = after. You can't put anything "inside" a note — it's not a container.

Pod listą wszystkich elementów (na dnie sidebara) jest dropzone „Upuść tutaj, żeby przenieść na najwyższy poziom" — przeciągnięcie elementu na ten pasek wyjmuje go z folderu, w którym aktualnie siedzi, i ustawia jako element top-level. Przydatne, gdy chcesz „wypromować" notatkę głęboko schowaną w drzewie. Below the list of all items (at the bottom of the sidebar) is a "Drop here to move to top level" dropzone — dragging an item onto that bar pulls it out of whichever folder it's in and places it as a top-level item. Handy when you want to "promote" a note buried deep in the tree.

Przy aktywnym wyszukiwaniu strefa najwyższego poziomu jest ukryta — drag & drop działa tylko przy pełnym drzewie, by uniknąć upuszczenia w „niewidoczne" miejsce. When search is active, the top-level zone is hidden — drag & drop only works against the full tree, to avoid dropping into an "invisible" spot.

Wyszukiwanie Search

Pod nagłówkiem sidebara jest pole Szukaj.... Wpisujesz frazę, drzewo filtruje się na żywo: Below the sidebar header is a Search... field. Type a phrase, and the tree filters live:

• Element zostaje, jeśli jego tytuł zawiera frazę (case-insensitive — Mapa matchuje mapa krakowa). An item stays if its title contains the phrase (case-insensitive — Map matches map of kraków).
• Folder zostaje, jeśli on lub jakikolwiek jego potomek matchuje. Foldery w trybie wyszukiwania są automatycznie rozwinięte, byś od razu widziała dopasowania w środku. A folder stays if it or any of its descendants matches. Folders are auto-expanded in search mode, so you immediately see the matches inside.
• Wyszukiwanie nie schodzi w treść notatki — szuka tylko po tytułach. To celowe: pełnotekstowe przeszukiwanie wielomegabajtowego drzewa byłoby kosztowne, a matche w treści notatki nie pokazałyby się i tak (każda notatka rozwija się dopiero po kliku). Search doesn't dive into note content — only titles. This is deliberate: full-text scanning of a multi-megabyte tree would be expensive, and content matches wouldn't show anyway (each note only opens after a click).

Klik ✕ obok pola wyszukiwania czyści filtr i wraca pełne drzewo. Click ✕ next to the search field to clear the filter and bring back the full tree.

Zmiana nazwy i usuwanie Renaming and deleting

Każdy element w drzewie ma dwa mini-przyciski (po lewej widoczne tylko dla folderów: +📁, +📝; po prawej widoczne dla wszystkich: ✎ Zmień nazwę, ✕ Usuń) — pojawiają się przy najechaniu kursorem. Every tree item has two mini-buttons (left side, only on folders: +📁, +📝; right side, on all items: ✎ Rename, ✕ Delete) — visible on hover.

Zmiana nazwy wchodzi w tryb edycji inline (pole tekstowe zamiast tytułu). Enter zatwierdza, Escape anuluje, blur też zatwierdza. Można też po prostu dwukliknąć tytuł w drzewie. Dla notatek / linków / obrazów masz drugą drogę: pole tytułu na górze prawego panelu — wpisywanie aktualizuje drzewo na żywo. Rename enters inline edit mode (text field instead of the title). Enter commits, Escape cancels, blur also commits. You can also just double-click the title in the tree. For notes / links / images you have a second path: the title field at the top of the right pane — typing updates the tree live.

Usunięcie otwiera dialog potwierdzający. Dla pustego elementu komunikat brzmi „Usunąć »...«?". Dla folderu z zawartością dialog brzmi inaczej: „Usunąć folder »...« wraz z całą zawartością?" — bo usuniecie folderu kasuje też wszystkie jego dzieci. Operacja jest nieodwracalna i nie cofa jej Cmd+Z. Delete opens a confirmation dialog. For an empty item: "Delete »...«?". For a folder with content the dialog reads differently: "Delete folder »...« with all its contents?" — because deleting a folder also wipes all its children. The operation is permanent, Cmd+Z won't undo it.

Kiedy Research, a kiedy co innego When Research, and when something else

Noveller daje Ci trzy miejsca na notatki — łatwo się pogubić. Krótki przewodnik, co gdzie wrzucać: Noveller gives you three places for notes — it's easy to lose track. A short guide for what goes where:

• Panel rozdziału → Notatki (w manuskrypcie) — myśli dotyczące tego konkretnego rozdziału. Krótkie, robocze. „Uważać na timeline z Markiem". „Doprecyzować, ile lat ma syn". Chapter Panel → Notes (in the manuscript) — thoughts tied to this specific chapter. Short, working. "Watch the timeline with Marek". "Pin down the son's age".
• Custom Collections — encje powtarzalne, które chcesz przypisywać do rozdziałów. Smok, czar, dom szlachecki — to nie idzie do Research, to idzie do osobnej kolekcji ze schematem. Custom Collections — recurring entities you want to assign to chapters. A dragon, a spell, a noble house — that doesn't go to Research, it goes to a separate schema-backed collection.
• Research — materiał źródłowy: artykuły, fotografie, mapy, cytaty, podstawy historyczne, lista nazwisk pasujących do XIX wieku, screenshot dachów Pragi. Wszystko, co nie jest elementem fabuły, ale wspiera pisanie i nie chcesz tego stracić. Research — source material: articles, photos, maps, quotes, historical background, a list of names that fit the 19th century, a screenshot of Prague rooftops. Anything that isn't a plot element but supports the writing and you don't want to lose it.

Granica jest często rozmyta — wsadzaj tak, jak będzie Ci łatwiej później znaleźć. Drag & drop pozwala bez bólu przenosić elementy między folderami, gdy zmienisz zdanie. The boundary is often blurry — put things wherever you'll find them more easily later. Drag & drop lets you move items between folders painlessly when you change your mind.

Cele pisania Writing goals

Cele pisania to delikatny system motywacyjny — Ty wpisujesz, ile słów / znaków / minut chcesz dziś (albo w tej sesji, albo w tym tygodniu) napisać, statusbar pokazuje pasek progresu, a Noveller wyświetla toast, gdy go osiągniesz. Maksymalnie trzy cele aktywne równolegle: jeden sesyjny, jeden dzienny, jeden tygodniowy. Writing goals are a gentle motivation system — you set how many words / characters / minutes you want to write today (or in this session, or this week), the statusbar shows a progress bar, and Noveller fires a toast when you hit it. At most three goals active in parallel: one session, one daily, one weekly.

Po co cele Why goals

Pisanie powieści to wielomiesięczny lub kilkuletni marsz. Bez kotwicy łatwo zauważyć po pół roku, że napisałaś dziesięć rozdziałów albo dwa — w zależności od tego, jak konsekwentnie siadałaś do pracy. Cele dają Ci konkretny próg na ten zeszyt / ten dzień / ten tydzień. Nie są obowiązkowe ani wymuszane — pominięcie celu nie wywołuje żadnego komunikatu, najwyżej brak komunikatu „osiągnięto". Możesz pisać zupełnie bez celów, jak wcześniej. Writing a novel is a months-or-years-long march. Without an anchor it's easy to notice, six months in, that you wrote ten chapters or two — depending on how consistently you sat down to work. Goals give you a concrete threshold for this session / this day / this week. They're not mandatory and not enforced — missing a goal triggers no complaint, just the absence of the "reached" toast. You can write entirely without goals, as before.

Cele są per projekt — każdy projekt ma własne aktywne cele i własną historię. Otwierając inny projekt, statusbar pokazuje cele tego projektu, nie poprzedniego. Goals are per project — each project has its own active goals and its own history. Opening a different project, the statusbar shows that project's goals, not the previous one's.

Trzy okresy celu Three goal periods

Każdy cel jest przypisany do okresu. W tym samym czasie możesz mieć po jednym celu w każdym okresie — łącznie do trzech aktywnych: Each goal is tied to a period. At any time you can have one goal per period — up to three active in total:

• ⏱ Sesyjny — na konkretną sesję pisania. Zaczyna się, gdy go tworzysz; istnieje do momentu, aż klikniesz Zakończ cel, albo do restartu aplikacji (sesja nie przeżywa zamknięcia okna). Dobry pod „dziś usiądę i wyciskam 2000 słów", „mam godzinę zanim wyjdę". ⏱ Session — for a single writing session. Starts when you create it; lives until you click Finish goal, or until the app restarts (a session doesn't survive a window close). Good for "today I'll sit down and squeeze out 2000 words", "I have an hour before I leave".
• ☀ Dzienny — na cały dzień kalendarzowy. Resetuje się o północy (gdy zmieni się data) — Noveller automatycznie zamyka cel z poprzedniego dnia z toastem informacyjnym i dopisuje go do logu w Statystykach. Dobry dla codziennej dyscypliny pisarskiej. ☀ Daily — for the whole calendar day. Resets at midnight (when the date changes) — Noveller automatically closes the previous day's goal with an info toast and logs it in Statistics. Good for everyday writing discipline.
• 📅 Tygodniowy — na siedem dni od momentu utworzenia. Wygasa automatycznie po 7×24h. Dobry dla pisarzy, którzy nie codziennie siadają, ale chcą trzymać średnią tygodniową. 📅 Weekly — for seven days from creation. Auto-expires after 7×24h. Good for writers who don't sit every day but want to keep a weekly average.

Trzy typy celu Three goal types

Każdy cel mierzy jedną z trzech rzeczy: Each goal measures one of three things:

• Słowa — postęp w słowach napisanych od momentu utworzenia celu (Noveller zapamiętuje baseline przy starcie i odlicza tylko od niego — dopisane słowa do istniejących rozdziałów liczą się tak samo jak nowe rozdziały). Words — progress in words written since the goal started (Noveller saves a baseline on start and counts only the delta — words added to existing chapters count the same as new chapters).
• Znaki ze spacjami — to samo, tylko liczone w znakach. Przydatne, gdy umawiałaś z wydawnictwem objętość w ZZS, nie w słowach. Characters with spaces — same thing, but counted in characters. Handy when you agreed length with a publisher in CWS, not in words.
• Czas pisania (minuty) — minuty spędzone aktywnie przy edytorze. Patrz sekcja niżej o timerze. Writing time (minutes) — minutes spent actively in the editor. See the timer section below.

Statusbar — widok bieżącego celu Statusbar — current goal view

Aktywny cel pokazuje się w prawym dolnym rogu okna, w statusbarze. Pokazywany jest najgranularniejszy z aktywnych celów — sesyjny ma priorytet nad dziennym, dzienny nad tygodniowym. Format kawałka statusbara: An active goal shows in the bottom-right of the window, in the statusbar. The most granular active goal is shown — session beats daily, daily beats weekly. The statusbar piece looks like:

• Ikona okresu (⏱ / ☀ / 📅) — szybko widać, którego okresu dotyczy. Period icon (⏱ / ☀ / 📅) — at a glance you see which period it is.
• Postęp / cel + jednostka — np. 1 247 / 2 000 słów. Progress / target + unit — e.g., 1,247 / 2,000 words.
• Pasek progresu obok liczb — zapełnia się proporcjonalnie. Na 100% zmienia kolor na zielony. Progress bar next to the numbers — fills proportionally. At 100% it turns green.
• Plakietka +N — gdy masz więcej niż jeden aktywny cel, plakietka pokazuje liczbę pozostałych (+1 jeśli masz np. sesyjny i dzienny, +2 jeśli masz wszystkie trzy). +N badge — when you have more than one active goal, the badge shows the remaining count (+1 if you have a session + daily, +2 if you have all three).

Gdy nie masz żadnego aktywnego celu, w tym samym miejscu pojawia się tekst „Ustaw cel" — klik tworzy nowy cel. When you have no active goals, the same spot shows "Set a goal" — clicking it creates a new goal.

Jeśli aktywny jest cel czasowy (sesyjny + typ Czas), w lewej części statusbara dochodzi licznik ⏱ MM:SS z czasem aktywnego pisania. If a time goal is active (session + Time type), the left part of the statusbar gets an extra ⏱ MM:SS counter with active writing time.

Lista aktywnych celów Active goals list

Klik w statusbarze otwiera popover Aktywne cele w prawym dolnym rogu, listujący wszystkie bieżące cele (od najgranularniejszego). Dla każdego: Clicking the statusbar opens the Active goals popover in the bottom-right, listing all current goals (from most granular). For each:

• Nazwa okresu + ikona + typ (np. Sesyjny — Słowa). Period name + icon + type (e.g., Session — Words).
• Postęp w liczbach, pasek, procent. Progress in numbers, a bar, a percentage.
• Dwa przyciski: Edytuj cel (zmiana wartości docelowej) i Zakończ cel (ręczne zamknięcie + dopis do logu). Two buttons: Edit goal (change the target value) and Finish goal (manual close + log entry).

Pod listą — jeśli któryś z okresów jest wolny — pojawia się sekcja Dodaj cel z przyciskami pozostałych okresów (np. ☀ Dzienny, 📅 Tygodniowy), jeśli masz tylko sesyjny. Below the list — if any period is free — an Add goal section appears with buttons for the remaining periods (e.g., ☀ Daily, 📅 Weekly), if you only have a session goal.

Tworzenie i edycja celu Creating and editing a goal

Nowy cel — klik Ustaw cel w statusbarze (gdy brak celów) albo Dodaj cel → [okres] w popoverze otwiera mini-dialog: New goal — clicking Set a goal in the statusbar (when there are none) or Add goal → [period] in the popover opens a mini-dialog:

• Okres — dropdown z wolnymi okresami. Wybór zmienia listę dostępnych typów (zob. niżej). Period — dropdown with the free periods. Choosing changes the available types (see below).
• Typ celu — dropdown Słowa / Znaki ze spacjami / Czas pisania (minuty) dla sesji, albo Słowa / Znaki ze spacjami dla dziennego i tygodniowego (czas tylko dla sesji — patrz uwaga wyżej). Jeśli wybierzesz inny okres niż sesja, gdy miałaś zaznaczony Czas, aplikacja automatycznie przerzuca typ z powrotem na Słowa. Goal type — dropdown Words / Characters with spaces / Writing time (minutes) for session, or Words / Characters with spaces for daily and weekly (time is session-only — see the heads up above). If you flip to non-session while Time was selected, the app automatically resets the type back to Words.
• Wartość docelowa — liczba (krok 100). Brak górnego limitu. Target value — a number (step 100). No upper limit.

Edycja istniejącego celu — klik Edytuj cel w popoverze. Dialog wygląda podobnie, ale okres i typ są zamrożone (widoczne tylko jako etykiety) — zmieniasz wyłącznie wartość docelową. Wynika to wprost z tego, że okres + typ definiują „kim jest ten cel"; edytując je, w praktyce tworzysz nowy cel, nie modyfikujesz starego. Jeśli rzeczywiście chcesz zmienić okres albo typ, zakończ obecny cel (Zakończ cel) i utwórz nowy. Editing an existing goal — click Edit goal in the popover. The dialog looks similar, but period and type are frozen (visible only as labels) — you only change the target value. The reason: period + type define "what this goal is"; changing them would effectively create a new goal, not modify the old one. If you really want a different period or type, finish the current goal (Finish goal) and start a new one.

Timer pisania Writing timer

Cel typu Czas nie liczy zegarem ściennym (siedzisz przy aplikacji), tylko aktywnym pisaniem. Wewnętrzny timer Novellera ma dwie reguły: A Time goal doesn't count wall-clock time (sitting at the app), it counts active writing. Noveller's internal timer follows two rules:

• Start przy aktywności — każde wciśnięcie klawisza w edytorze uruchamia (albo podtrzymuje) timer. Starts on activity — every keypress in the editor starts (or keeps alive) the timer.
• Pauza po 30 sekundach bezczynności — jeśli przez 30s nic nie piszesz, timer się zatrzymuje. Wracasz do pisania — timer rusza dalej z miejsca, w którym stanął. Pause after 30 seconds of inactivity — if you don't type for 30s, the timer stops. Resume writing — it picks up where it left off.

Konsekwencja: 60 minut „w celu" znaczy 60 minut faktycznego pisania, nie 60 minut z otwartą aplikacją. Sesja godzinna z przerwami na kawę pokazuje tyle, ile rzeczywiście pisałaś. Consequence: 60 minutes "into the goal" means 60 minutes of actual typing, not 60 minutes with the app open. An hour-long session with coffee breaks shows what you really wrote.

Po kliknięciu Zakończ cel na celu sesyjnym timer resetuje się do zera — następna sesja zaczyna się od zera. After clicking Finish goal on a session goal, the timer resets to zero — the next session starts from zero.

Osiągnięcie, wygaśnięcie, log Reaching, expiring, log

W trakcie pisania Noveller w tle pilnuje, co dzieje się z Twoimi celami: While you write, Noveller watches your goals in the background:

• Osiągnięcie — gdy progres przebije wartość docelową, pojawia się toast „Gratulacje! Osiągnięto cel pisania! 🎉" i wpis trafia do logu w Statystykach. Cel zostaje nadal aktywny — nie znika, możesz dalej pisać i przekroczyć go (pasek pokaże > 100%). Toast pojawia się tylko raz; po osiągnięciu kolejne ruchy postępu nie spamują kolejnymi toastami. Reached — when progress crosses the target, a toast appears: "Congratulations! Writing goal reached! 🎉", and an entry is added to the log in Statistics. The goal stays active — it doesn't disappear, you can keep writing past it (the bar shows > 100%). The toast fires only once; further progress doesn't spam new toasts.
• Auto-zamknięcie po wygaśnięciu — co 60 sekund Noveller sprawdza, czy któryś z dziennych / tygodniowych celów stracił ważność (zmiana daty / minęło 7 dni) albo czy cel sesyjny przetrwał restart aplikacji (sesja nie powinna). Wygasłe cele są automatycznie zamykane, dopisywane do logu, i pojawia się toast informacyjny: dla celów osiągniętych „Cel ... ukończony! 🎉", dla nieosiągniętych „Twój cel ... wygasł — osiągnąłeś X/Y". Strata nie boli, ale wiesz, że się stało. Auto-close on expiration — every 60 seconds Noveller checks if any daily / weekly goal has lost validity (date changed / 7 days passed), or if a session goal survived an app restart (it shouldn't). Expired goals are auto-closed, logged, and an info toast appears: for reached goals "Goal ... completed! 🎉", for unreached "Your ... goal expired — you reached X/Y". No shame, but you know it happened.
• Ręczne zamknięcie — Zakończ cel w popoverze. Identyczny wpis do logu jak przy auto-zamknięciu (z aktualnym progresem + flagą osiągnięty / nie). Manual close — Finish goal in the popover. Same log entry as auto-close (current progress + reached / not flag).

Cały log osiągniętych i wygasłych celów jest dostępny w zakładce Statystyki (sekcja Log celów pisania) — data, typ, wartość docelowa, osiągnięta, flaga „osiągnięty". Przydatne, gdy chcesz spojrzeć wstecz, jak Ci szło przez ostatni miesiąc. The full log of reached and expired goals is in the Statistics tab (Writing goal log section) — date, type, target value, achieved value, "reached" flag. Useful when you want to look back at how you did over the past month.

Praktyczne wzorce Practical patterns

• Klasyczny NaNoWriMo — Dzienny: 1667 słów. Listopadowa norma do napisania powieści w miesiąc. Status w prawym dolnym rogu cały czas dyscyplinuje. Classic NaNoWriMo — Daily: 1667 words. November norm to draft a novel in a month. The bottom-right status keeps you disciplined.
• Weekend writer — Tygodniowy: 5000 słów. Jeśli nie piszesz codziennie, ale chcesz mieć średnio rozdział na tydzień. Apka zamknie cel po 7 dniach, niezależnie od tego, czy go ruszyłaś. Weekend writer — Weekly: 5000 words. If you don't write every day but want roughly a chapter a week. The app closes the goal after 7 days, whether or not you started.
• Pomodoro pisarski — Sesyjny: 25 minut czasu. Siadasz, ustawiasz, piszesz aż timer doliczy 25 minut faktycznego pisania, robisz przerwę. Cel automatycznie odlicza tylko aktywny czas, więc kawa nie liczy się jako „postęp". Writing pomodoro — Session: 25 minutes. Sit down, set it, write until the timer logs 25 minutes of actual typing, take a break. The goal counts active time only, so a coffee doesn't count as "progress".
• Triple anchor — Sesyjny: 1000 słów + Dzienny: 2500 słów + Tygodniowy: 15 000 słów. Maksymalny tracking; statusbar pokazuje cel sesyjny (jako najgranularniejszy) plus plakietkę +2; klik daje pełen obraz w popoverze. Dla pisarzy w mocno przemyślanej rutynie. Triple anchor — Session: 1000 words + Daily: 2500 words + Weekly: 15,000 words. Maximum tracking; the statusbar shows the session goal (most granular) plus a +2 badge; clicking gives the full picture in the popover. For writers in a deeply intentional routine.
• Cel jakościowy, bez ilości — pomiń cele. Pisz tyle, ile uważasz. Apka działa bez nich, statusbar w prawym dolnym rogu po prostu pokazuje „Ustaw cel" — który możesz ignorować. Quality goal, no quota — skip goals. Write as much as you think is right. The app works without them, the bottom-right just shows "Set a goal" — which you can ignore.

Eksport książki Exporting your book

Zakładka Eksport w głównym toolbarze to miejsce, w którym Twój manuskrypt opuszcza Novellera. Dwa tryby: Szybki Export (DOCX dla redaktora + .nvl jako backup) i Zaawansowane (pełny skład książki: PDF do druku, EPUB do księgarni, DOCX z formatowaniem). Ta sekcja opisuje na razie wyłącznie Szybki Export. The Export tab in the main toolbar is where your manuscript leaves Noveller. Two modes: Quick Export (DOCX for your editor + .nvl as a backup) and Advanced (full book typesetting: print PDF, bookstore EPUB, formatted DOCX). This section covers only Quick Export for now.

Anatomia widoku Anatomy of the view

U góry widoku znajdziesz pasek z dwoma tabami: At the top of the view you'll find a bar with two tabs:

• Szybki Export (domyślnie zaznaczony) — prosty widok z dwoma przyciskami do najczęstszych scenariuszy: zrzut .nvl jako backup i DOCX, który pójdzie do redaktora. Quick Export (selected by default) — a simple view with two buttons for the most common scenarios: a .nvl dump as a backup, and a DOCX you'll send to your editor.
• Zaawansowane — pełny widok składu: panele typografii, formatu strony, nagłówki i stopki, sekcje książki, ustawienia EPUB, podgląd Print / Ebook, eksport PDF, EPUB i DOCX z pełnym formatowaniem. Szczegóły wkrótce uzupełnimy w tej dokumentacji. Advanced — the full typesetting view: panels for typography, page format, headers and footers, book sections, EPUB settings, Print / Ebook preview, plus PDF, EPUB, and fully-formatted DOCX export. Detailed docs coming soon.

Szybki Export — co to jest Quick Export — what it is

Szybki Export to najkrótsza droga z pisania do wysłania pliku. Nie ma żadnej konfiguracji — jeden przycisk daje Ci plik .docx z aktualnymi ustawieniami typografii, drugi pakuje cały projekt jako .nvl. Idealne, gdy redaktor czeka, a Ty potrzebujesz tylko czytelnego tekstu z manuskryptu, nie składu książki. Quick Export is the shortest path from writing to a deliverable file. No configuration — one button gives you a .docx with the current typography settings, the other packs the whole project into a .nvl. Ideal when an editor is waiting and you just need clean text from the manuscript, not a typeset book.

Pod nagłówkiem widoku jest jeden akapit przypominający, z jakimi parametrami będzie wyeksportowany DOCX: czcionka, rozmiar, interlinia — wszystkie wartości z paska typografii widoku Manuskrypt. Jeśli zmienisz tam czcionkę na Lora 14px z interlinią 1.7, dokładnie te wartości pójdą do DOCX-a. Bez zaglądania w panele zaawansowane. Under the heading you'll see a paragraph reminding you which parameters the DOCX will export with: font, size, line height — all from the manuscript view's typography bar. Change the font to Lora 14px with line-height 1.7 there, and exactly those values go into the DOCX. No need to dig into advanced panels.

Metadane Metadata

W sekcji Metadane Quick Export pokazuje dwie wartości, które trafią do nagłówka pliku DOCX i nazwy pobieranego pliku: In the Metadata section Quick Export shows two values that go into the DOCX header and the downloaded file name:

• Tytuł — z metadanych projektu (ustawiasz przy tworzeniu albo edycji projektu w dashboardzie). Plik zostanie pobrany jako [Tytuł].docx / [Tytuł].nvl. Title — from project metadata (set when creating or editing the project in the dashboard). The file is downloaded as [Title].docx / [Title].nvl.
• Autor — również z metadanych projektu. Jeśli puste, pokazuje (brak) — DOCX wyjdzie bez pola autora. Author — also from project metadata. If empty, shows (none) — the DOCX is exported without the author field.

Quick Export nie edytuje metadanych — to widok podglądowy. Zmiany robisz w dashboardzie (Edytuj projekt) albo przy zakładaniu nowego projektu. Quick Export doesn't edit metadata — it's a read-only view. You make changes in the dashboard (Edit project) or when creating a new project.

Pobierz .nvl — backup projektu Download .nvl — project backup

Sekcja Projekt ma jeden przycisk: Pobierz .nvl. Klik pakuje cały projekt do pojedynczego pliku .nvl. Plik zawiera wszystko, co projekt ma: The Project section has a single button: Download .nvl. Clicking it packs the whole project into a single .nvl file. The file contains everything the project holds:

• manuskrypt (cały tekst rozdziałów), manuscript (all chapter text),
• strukturę rozdziałów + foldery (drzewo manuskryptu), chapter structure + folders (the manuscript tree),
• postacie, lokacje, fakty, kolekcje wraz ze schematami i elementami, characters, locations, facts, collections with their schemas and items,
• konfigurację Plot Grid (kolumny, wątki, color tagi), cele pisania i ich historię, Plot Grid configuration (columns, threads, color tags), writing goals and their history,
• sekcje front/back matter, custom styles, ustawienia typografii i eksportu, front/back matter sections, custom styles, typography and export settings,
• całe Research (drzewo materiałów + obrazki), all Research (material tree + images),
• media assets (portrety postaci, thumbnaile lokacji, obrazki w kolekcjach i Research). media assets (character portraits, location thumbnails, images in collections and Research).

Jak otworzyć .nvl na innym komputerze: zainstaluj Novellera, na dashboardzie wybierz Importuj .nvl i wskaż plik. Pełna kopia projektu otworzy się tak, jakbyś tu była. Świetna droga do backupu w chmurze (Dropbox / Drive / iCloud — sam plik) albo do przeniesienia między urządzeniami. How to open .nvl on another machine: install Noveller, on the dashboard click Import .nvl and pick the file. A full project copy opens as if you were here. A great path for cloud backup (Dropbox / Drive / iCloud — just drop the file) or transferring between devices.

Eksport DOCX DOCX export

Sekcja Eksport ma jeden duży przycisk Eksportuj DOCX. Klik generuje plik .docx i pobiera go pod nazwą [Tytuł].docx. Co zawiera: The Export section has one big Export DOCX button. Clicking it generates a .docx file and downloads it as [Title].docx. What's in it:

• Cały manuskrypt jako jeden ciąg tekstu z rozdziałami oddzielonymi nagłówkami (tytuł rozdziału ustawiony do lewej, bez numeru, bez ozdobnika — uproszczony layout pod redakcję, nie pod druk). The full manuscript as a single document with chapters separated by headings (chapter title aligned left, no number, no ornament — a simplified layout for editing, not print).
• Aktualną typografię z paska narzędzi widoku Manuskrypt: czcionka, rozmiar, interlinia, wyrównanie (lewe / justowanie), wcięcia pierwszej linii. Current typography from the manuscript view's toolbar: font, size, line height, alignment (left / justified), first-line indents.
• Custom styles autorskie (jeśli w manuskrypcie użyłaś :::sms, ::thought:..., itp. — patrz Manuskrypt → Style autorskie). Fragmenty zachowują wygląd zdefiniowany w Ustawieniach. Author styles (if you used :::sms, ::thought:..., etc. in the manuscript — see Manuscript → Author styles). Fragments keep the look defined in Settings.
• Scene breaki (* * * albo Twój symbol z ustawień) i podtytuły rozdziałów (## Podtytuł bezpośrednio po #). Scene breaks (* * * or your custom symbol from settings) and chapter subtitles (## Subtitle directly after #).

Jeśli w projekcie istnieją sekcje front matter / back matter (np. dedykacja, podziękowania, motto), pod nagłówkiem Eksport pojawia się dodatkowy checkbox: If the project has front matter / back matter sections (e.g., dedication, acknowledgments, epigraph), an extra checkbox appears under the Export heading:

• Dołącz front/back matter — domyślnie odznaczone (redakcja zwykle dotyczy tylko właściwego tekstu). Zaznacz, jeśli chcesz, by w DOCX znalazły się też dedykacja, motto, podziękowania. Include front/back matter — unchecked by default (editing usually concerns the main text only). Tick it if you want the DOCX to include the dedication, epigraph, acknowledgments.

Checkbox jest ukryty, jeśli projekt nie ma żadnego front/back matter — Quick Export się nie zaśmieca opcjami, które do niczego nie służą. The checkbox is hidden if the project has no front/back matter at all — Quick Export doesn't clutter itself with options that wouldn't do anything.

Komunikaty Status messages

• Pusty manuskrypt — gdy nie napisałaś jeszcze żadnego tekstu, oba przyciski są wyłączone, a u dołu widoku pojawia się komunikat „Manuskrypt jest pusty. Napisz coś przed eksportem." Empty manuscript — when you haven't written anything yet, both buttons are disabled and a notice appears at the bottom: "The manuscript is empty. Write something before exporting."
• Sukces — po udanym eksporcie pojawia się zielony toast „DOCX wyeksportowany pomyślnie" i przeglądarka rozpoczyna pobieranie. Pod sekcją Eksport pokazuje się też mała informacja „Wyeksportowano DOCX pomyślnie". Success — after a successful export a green toast appears: "DOCX exported successfully", and the browser starts the download. A small note also shows under the Export section: "Exported DOCX successfully".
• Błąd — w razie awarii (np. problem z generatorem, brak miejsca na dysku) pojawia się czerwony toast „Błąd eksportu DOCX", eksport zostaje przerwany, projekt jest nietknięty. Error — on failure (e.g., a generator issue, disk full) a red toast appears: "DOCX export failed", the export is aborted, the project is untouched.

Kiedy Quick, a kiedy Zaawansowane When Quick, when Advanced

• Quick Export — używaj, gdy:
  • wysyłasz redaktorowi tekst do korekty / track changes,
  • chcesz zrobić backup projektu (.nvl — to lubi cykl tygodniowy),
  • potrzebujesz przeczytać manuskrypt na innym urządzeniu (DOCX otworzy się wszędzie),
  • chcesz wydrukować draft do czytania na papierze bez ozdobników.
  Quick Export — use when:
  • you're sending an editor text for review / track changes,
  • you want a project backup (.nvl — a weekly cycle is healthy),
  • you need to read the manuscript on another device (DOCX opens everywhere),
  • you want to print a draft to read on paper without decorations.
• Zaawansowane — używaj, gdy:
  • generujesz PDF do druku (PDF/X-1a, FOGRA39 — tylko wersja Desktop),
  • tworzysz EPUB do księgarni internetowej (Amazon KDP, Empik, Legimi),
  • chcesz DOCX z pełnym formatowaniem książkowym (numery stron, sekcje, scene breaki),
  • potrzebujesz Print / Ebook podglądu przed eksportem.
  Advanced — use when:
  • you're generating a print PDF (PDF/X-1a, FOGRA39 — Desktop only),
  • you're producing an EPUB for online bookstores (Amazon KDP, Kobo, Apple Books),
  • you want a DOCX with full book formatting (page numbers, sections, scene breaks),
  • you need a Print / Ebook preview before exporting.

Zaawansowane — wkrótce Advanced — coming soon

Ustawienia Settings

Ustawienia Novellera są krótkie i jednoekranowe — niewiele jest tu do dłubania, bo większość konfiguracji powiązanej z projektem (typografia, plot grid, cele) ustawiasz wprost w odpowiednim widoku. Dialog Ustawień zawiera trzy taby (Edytor / Style / O Novellerze) i obsługuje rzeczy, które dotyczą całej aplikacji, nie pojedynczego projektu. Noveller's settings are short and fit a single screen — there isn't much to tinker with here, because most project-related configuration (typography, plot grid, goals) you set directly in the relevant view. The Settings dialog has three tabs (Editor / Styles / About) and handles things that apply to the entire app, not a single project.

Jak otworzyć How to open

W prawej części głównego toolbara (między listą widoków a przełącznikami motywu / skali) znajdziesz ikonę koła zębatego. Klik otwiera dialog Ustawień jako okno modalne. Zamykasz Zamknij u dołu, ESC albo klikiem w półprzezroczyste tło. In the right part of the main toolbar (between the view list and the theme / scale switchers) you'll find a gear icon. Clicking it opens the Settings dialog as a modal. Close it via Close at the bottom, ESC, or clicking the dimmed backdrop.

Ustawienia są per użytkownik, nie per projekt — zapisują się w storage przeglądarki (localStorage) i obowiązują dla każdego projektu, który otworzysz. Inny projekt nie nadpisuje tych ustawień ani ich nie czyta. Settings are per user, not per project — they save into browser storage (localStorage) and apply to every project you open. Switching projects doesn't overwrite or read these settings.

Tab: Edytor Tab: Editor

Domyślnie aktywny tab przy otwarciu dialogu. Dwie opcje: The default tab when you open the dialog. Two options:

• Język interfejsu — dropdown Polski / English. Zmiana jest natychmiastowa — przyciski, etykiety, menu, toasty, podpowiedzi w tooltipach przełączają się od razu, bez restartu. Twój tekst w manuskrypcie zostaje nietknięty (Noveller nie tłumaczy treści powieści — tylko UI). Interface language — dropdown Polski / English. The change is instant — buttons, labels, menus, toasts, tooltip hints switch right away, no restart. Your manuscript text stays untouched (Noveller doesn't translate the novel content — only the UI).
• Włącz konfigurowalne kolekcje — master toggle dla całego mechanizmu Custom Collections. Domyślnie wyłączony. Po zaznaczeniu w głównym toolbarze pojawia się przycisk Kolekcje z dropdownem listującym Twoje kolekcje, a w Plot Gridzie i panelu rozdziału pojawiają się dodatkowe kolumny / sekcje. Szczegóły mechanizmu w sekcji Własne kolekcje. Enable configurable collections — the master toggle for the whole Custom Collections mechanism. Off by default. When ticked, a Collections button appears in the main toolbar with a dropdown listing your collections, and additional columns / sections appear in Plot Grid and the chapter panel. The mechanism is detailed in the Custom collections section.

Tab: Style Tab: Styles

Druga zakładka zbiera ustawienia związane z wyglądem składu — to, jak wygląda Twój tekst w manuskrypcie i eksporcie: The second tab gathers typesetting-related settings — how your text looks in the manuscript and export:

• Symbol scene break — pole tekstowe z aktualnym symbolem, którym Noveller renderuje przerwę między scenami. Domyślnie * * *. Możesz wpisać cokolwiek, co pasuje do klimatu Twojej powieści — ~ ~ ~ (delikatniejsze), ❖, · · · (kropki), znak unicode z literatury fantasy. Wartość zapisuje się od razu po zmianie (onchange), zmieniona pojawia się natychmiast w manuskrypcie wszędzie, gdzie scene break był wcześniej renderowany. Jak wstawiać scene breaki w tekście — patrz sekcja Manuskrypt → Scene breaki. Scene break symbol — a text field with the current symbol Noveller renders for scene breaks. Default * * *. You can type anything that fits your novel's vibe — ~ ~ ~ (softer), ❖, · · · (dots), a unicode glyph from fantasy literature. The value saves on change, and the new symbol appears immediately in the manuscript wherever a scene break was previously rendered. How to insert scene breaks in text — see Manuscript → Scene breaks.
• Otwórz edytor stylów — przycisk uruchamia osobny, duży dialog Edytora stylów, w którym definiujesz style autorskie (np. :::sms, ::thought:..., :::letter). Pełen opis — w sekcji Edytor stylów autorskich poniżej. Składnia używania stylów w manuskrypcie (jak wpisywać :::sms, ::thought:tekst:: w tekście) — w sekcji Manuskrypt → Style autorskie. Open style editor — the button launches a separate, large Style Editor dialog where you define author styles (e.g., :::sms, ::thought:..., :::letter). Full description — in the Author Style Editor section below. The syntax for using styles in the manuscript (how to type :::sms, ::thought:text:: in your text) — in Manuscript → Author styles.

Symbol scene break i style autorskie zapisują się w pliku projektu (.nvl), nie w storage przeglądarki — w przeciwieństwie do reszty ustawień. Konsekwencja: różne projekty mogą mieć różne symbole scene breaka i różne style autorskie. Otwierając projekt z innej powieści, dostajesz jego symbol scene break i jego style, nie globalne. Scene break symbol and author styles save into the project file (.nvl), not browser storage — unlike the rest of the settings. Consequence: different projects can have different scene break symbols and different author styles. Opening a project from another novel, you get its scene break symbol and its styles, not the global ones.

Edytor stylów autorskich Author Style Editor

Edytor stylów to najbogatszy panel ustawień w Novellerze — definiujesz w nim, jak wygląda fragment tekstu oznaczony tagiem (np. :::sms, ::thought:tekst::, :::letter). Pełna swoboda CSS-owa: czcionka, kolor, ramka, marginesy, tło. Otwierasz go przyciskiem Otwórz edytor stylów w tabie Style. The Style Editor is the richest settings panel in Noveller — you define here how a tagged fragment of text looks (e.g., :::sms, ::thought:text::, :::letter). Full CSS freedom: font, color, border, margins, background. You open it via the Open style editor button in the Styles tab.

Anatomia okna Window anatomy

Dialog jest podzielony na dwie kolumny: The dialog has two columns:

• Lewa kolumna — lista stylów. Wszystkie style zdefiniowane w bieżącym projekcie, z nazwą i metadanymi (:::tag · typ). Klik wybiera styl do edycji. Na dole dwa przyciski: + Nowy styl (tworzy świeży, czysty) i ↻ Importuj preset (dropdown z 6 gotowymi szablonami — patrz niżej). Left column — style list. All styles defined in the current project, with name and metadata (:::tag · type). Click to select a style for editing. Two buttons at the bottom: + New style (creates a fresh, blank one) and ↻ Import preset (dropdown with 6 ready-made templates — see below).
• Prawa kolumna — formularz wybranego stylu. Na górze sticky podgląd na żywo (zawsze widoczny przy scrollowaniu), pod nim pola edycji. Right column — selected style form. At the top, a sticky live preview (always visible while scrolling), below it the edit fields.

Pola podstawowe Basic fields

• Nazwa — wyświetlana w menu i na przyciskach (np. „SMS", „List", „Myśl"). Walidacja: nie może być pusta. Name — shown in menus and on buttons (e.g., "SMS", "Letter", "Thought"). Validation: must not be empty.
• Tag (w składni) — identyfikator używany w manuskrypcie (po ::: dla bloku albo między :: dla inline). Reguły: tylko litery, cyfry, _ i -; maks. 32 znaki; case-insensitive (:::sms i :::SMS to to samo); musi być unikalny w projekcie. Tag (in syntax) — the identifier used in the manuscript (after ::: for a block or between :: for inline). Rules: letters, digits, _ and - only; max 32 chars; case-insensitive (:::sms and :::SMS are the same); must be unique within the project.
• Typ — radio buttons z trzema opcjami:
  • Blok — linie (block-lines) — każda nowa linia w obrębie :::tag … ::: staje się osobnym visual unit. Pod SMS-y, czaty, dialog komunikatorów: każda wypowiedź na swoim „bablu".
  • Blok — akapity (block-paragraphs) — domyślny dla nowych stylów. :::tag … ::: obejmuje grupę akapitów (oddzielanych pustą linią). Pod list, dziennik, manifest — kilka akapitów z jednolitym wyglądem.
  • Inline (inline) — fragment wewnątrz akapitu, składnia ::tag:tekst::. Pod wyróżnienie pojedynczych słów (myśli, kursywa specjalna, akcent).
  Type — radio buttons with three options:
  • Block — lines (block-lines) — each new line inside :::tag … ::: becomes its own visual unit. For SMS chats, messenger dialogues: each utterance in its own "bubble".
  • Block — paragraphs (block-paragraphs) — default for new styles. :::tag … ::: wraps a group of paragraphs (separated by blank lines). For a letter, diary, manifesto — several paragraphs with consistent look.
  • Inline (inline) — a fragment inside a paragraph, syntax ::tag:text::. For highlighting single words (thoughts, special italics, an accent).
• Skrót klawiaturowy (opcjonalny) — np. Alt+Shift+S. Wpisany skrót pozwala wstawić styl w manuskrypcie jedną kombinacją zamiast wpisywania :::tag ręcznie. Pole puste = brak skrótu. Keyboard shortcut (optional) — e.g., Alt+Shift+S. A set shortcut lets you insert the style in the manuscript with one combo instead of typing :::tag by hand. Empty = no shortcut.

Trzy taby właściwości Three property tabs

Pod polami podstawowymi formularz dzieli pola CSS na trzy zakładki — by nie scrollować przez 25 pól na raz: Below the basic fields, the form splits CSS properties into three tabs — so you don't scroll through 25 fields at once:

• Podstawowe — to, co używasz w 80% przypadków. Trzy szybkie toggle B / I / U (pogrubienie / kursywa / podkreślenie) plus cztery pola: Font (rodzina) (dropdown z dostępnymi krojami + Monospace), Rozmiar (liczba + jednostka — em / rem / px / %), Kolor (color picker z polem hex), Wyrównanie (Lewe / Środek / Prawe / Justowanie). Basic — what you'll use 80% of the time. Three quick B / I / U toggles (bold / italic / underline) plus four fields: Font (family) (dropdown with available faces + Monospace), Size (number + unit — em / rem / px / %), Color (color picker with hex field), Text align (Left / Center / Right / Justify).
• Marginesy i tło — model pudełkowy bloku. Cztery marginesy (top / bottom / left / right), cztery paddingi, Tło (color picker z alpha), Zaokrąglenie (border-radius w px), i Builder ramki (border style + grubość + kolor — wszystko w jednym kontrolce). Disabled dla typu Inline — inline fragmenty nie mogą mieć własnego pudełka (nie tworzą bloku). Margins & background — the block's box model. Four margins (top / bottom / left / right), four paddings, Background (color picker with alpha), Border radius (in px), and a Border builder (style + width + color — all in one control). Disabled for Inline type — inline fragments can't have their own box (they don't form a block).
• Zaawansowane — pola, które rzadziej zmieniasz, ale gdy musisz — masz je tu: Grubość czcionki (100–900, picker z nazwami od „Cienki" do „Wytłuszczony"), Wcięcie pierwszej linii (text-indent, disabled dla inline), Interlinia (line-height, liczba 0.1+), Rozstaw liter (letter-spacing, em). Advanced — fields you change less often, but when needed they're here: Font weight (100–900, picker with named values from "Thin" to "Black"), First-line indent (text-indent, disabled for inline), Line height (number 0.1+), Letter spacing (em).

Podgląd na żywo Live preview

Sticky panel na górze prawej kolumny pokazuje wybrany styl wyrenderowany na przykładowym tekście. Renderer używa tej samej logiki, co manuskrypt — to dokładnie ten wygląd, który dostaniesz w prawdziwej powieści. Przykład dopasowuje się do typu: A sticky panel at the top of the right column renders the selected style on sample text. The renderer uses the same logic as the manuscript — exactly the look you'll get in the real novel. The sample adapts to type:

• Inline → Lorem ipsum ::tag:przykład:: dolor sit amet. Inline → Lorem ipsum ::tag:sample:: dolor sit amet.
• Blok — linie → :::tag\nprzykład\nDruga linia.\nTrzecia linia.\n::: Block — lines → :::tag\nsample\nSecond line.\nThird line.\n:::
• Blok — akapity → :::tag\nprzykład\n\nDrugi akapit tego stylu.\n::: Block — paragraphs → :::tag\nsample\n\nSecond paragraph of this style.\n:::

Presety — 6 gotowych szablonów Presets — 6 ready-made templates

Dropdown ↻ Importuj preset daje sześć przygotowanych stylów, które możesz wziąć jako punkt wyjścia i dostosować pod siebie: The ↻ Import preset dropdown offers six prepared styles you can take as a starting point and tweak:

• SMS (:::sms, block-lines) — każda linia jako osobny dymek, krój sans-serif, tło bąbla.SMS (:::sms, block-lines) — each line as a separate bubble, sans-serif, bubble background.
• Email (:::email, block-paragraphs) — monospace, jasne tło, lekka ramka — żeby przypominał terminal mail clienta.Email (:::email, block-paragraphs) — monospace, light background, subtle border — to evoke a terminal mail client.
• List (:::letter, block-paragraphs) — serif kursywa, większe marginesy, „papier listowy".Letter (:::letter, block-paragraphs) — serif italic, generous margins, "stationery".
• Dziennik (:::diary, block-paragraphs) — kursywa, wcięcie, klimat osobistego zapisu.Diary (:::diary, block-paragraphs) — italic, indented, the feel of a personal entry.
• Cytat prasowy (:::press, block-paragraphs) — bold tytuł, mała kursywa pod spodem, ramka — jak headline z gazety.Press quote (:::press, block-paragraphs) — bold heading, small italic below, framed — like a newspaper headline.
• Myśl (::thought:...::, inline) — kursywa, lekkie wyciemnienie koloru, do oznaczania myśli wewnętrznych postaci pojedynczymi zdaniami w akapicie.Thought (::thought:...::, inline) — italic, slight color dimming, for marking a character's internal thoughts as single phrases within a paragraph.

Po imporcie preset staje się zwykłym stylem projektu — możesz go zmienić, zduplikować, usunąć. Każda kolejna instalacja Novellera w innym projekcie zaczyna od zera (presety to szablon, nie globalna kolekcja). After import, a preset becomes an ordinary project style — you can change, duplicate, or remove it. Each fresh Noveller install in another project starts from scratch (presets are a template, not a global collection).

Duplikuj, usuń Duplicate, delete

Każdy istniejący styl ma trzy akcje (przyciski w panelu po wybraniu): Every existing style has three actions (buttons in the panel after selecting):

• Duplikuj — tworzy kopię z nowym, unikalnym tagiem (np. sms_2). Przydatne, gdy chcesz mieć dwa warianty SMS-a: wychodzące i przychodzące, z różnymi kolorami tła. Duplicate — creates a copy with a fresh, unique tag (e.g., sms_2). Useful when you want two SMS variants: outgoing and incoming, with different background colors.
• Usuń — pyta o potwierdzenie i kasuje styl. Fragmenty oznaczone tym tagiem w manuskrypcie zostają w tekście — Noveller nie szuka i nie wycina :::sms z rozdziałów. Po usunięciu stylu fragmenty po prostu wyglądają jak zwykły tekst (tag staje się „martwy"). Jeśli zmienisz zdanie, dodaj styl z tym samym tagiem — wszystkie fragmenty automatycznie dostaną wygląd z powrotem. Delete — asks for confirmation and removes the style. Fragments tagged with it in the manuscript stay in the text — Noveller doesn't search or strip :::sms from chapters. After deletion, those fragments simply look like normal text (the tag goes "dead"). If you change your mind, add a style with the same tag — every fragment instantly regains its look.

Tab: O Novellerze Tab: About

Trzecia zakładka pokazuje informacje o aplikacji i ostatnich zmianach: The third tab shows app info and recent changes:

• Logo + nazwa — odpowiednia wersja dla motywu jasnego / ciemnego. Logo + name — the version appropriate for light / dark theme.
• Numer wersji — w formacie vX.Y.Z (np. v0.31.2). To samo źródło, co napis w statusbarze. Schemat wersjonowania: X.Y.Z, gdzie zmiana Y = nowy ficzer, zmiana Z = fix / poprawka. Version number — in vX.Y.Z format (e.g., v0.31.2). Same source as the statusbar tag. Versioning scheme: X.Y.Z, where a Y bump = new feature, a Z bump = fix / patch.
• Copyright + link — informacja o właścicielu (Jakub Konicki) z linkiem do jakubkonicki.pl. Copyright + link — owner info (Jakub Konicki) with a link to jakubkonicki.pl.
• Co nowego (vX.Y.Z) — sekcja release notes z najnowszymi zmianami w aplikacji. Trzymamy maksymalnie ~5 wpisów (zwykle 2 najnowsze ficzery + 3 najnowsze fixy), z perspektywy użytkownika („możesz teraz...", „dodaliśmy..."), bez technicznych nazw plików i komponentów. Pełna techniczna historia siedzi w `CHANGELOG.md` w repozytorium projektu. What's new (vX.Y.Z) — release notes section with the most recent changes. We keep at most ~5 entries (usually the 2 newest features + 3 newest fixes), from the user's perspective ("you can now...", "we added..."), without technical file or component names. The full technical history lives in `CHANGELOG.md` in the project repo.

Motyw i skala UI (poza dialogiem Ustawień) Theme and UI scale (outside the Settings dialog)

Dwa najczęstsze ustawienia user-level — motyw i skalę interfejsu — wyciągnęliśmy poza dialog Ustawień, bezpośrednio do toolbara, by można je było zmienić jednym klikiem bez schodzenia po menu: Two most-used user-level settings — theme and UI scale — we pulled out of the Settings dialog directly into the toolbar, so you can change them with one click without diving into menus:

• Motyw — dropdown obok ikony Settings z trzema opcjami: Ciemny (domyślny, czytelny w wieczornej pracy), Biały (jasny, do dziennego pisania), Książkowy (kremowe tło, jak papier — komfort długiej lektury). Zmiana natychmiastowa, zapis w localStorage. Focus Mode w manuskrypcie ma własny motyw, niezależny od głównego (patrz Focus Mode). Theme — a dropdown next to the Settings icon with three options: Dark (default, comfortable for evening writing), White (light, for daytime), Book (cream background, like paper — comfortable for long reading). Change is instant, saved to localStorage. Focus Mode in the manuscript has its own theme, independent of the main one (see Focus Mode).
• Skala UI — przełącznik M / L / XL (Medium domyślne, Large 1.15×, Extra-Large 1.3×). Skaluje cały interfejs aplikacji — przyciski, ikony, sidebar, dialogi. Niezależne od zoomu edytora w toolbarze typografii (zoom skaluje tylko obszar pisania). UI scale — a M / L / XL toggle (Medium default, Large 1.15×, Extra-Large 1.3×). Scales the entire app interface — buttons, icons, sidebar, dialogs. Independent of the editor zoom in the typography toolbar (zoom only scales the writing area).

Co jest „per użytkownik", a co „per projekt" What's "per user" vs "per project"

W Novellerze są dwa rodzaje ustawień, łatwo je pomylić. Krótkie podsumowanie: Noveller has two kinds of settings, easy to confuse. A short summary:

• Per użytkownik (localStorage, dotyczą wszystkich projektów):
  • Język interfejsu
  • Motyw (ciemny / biały / książkowy)
  • Skala UI (M / L / XL)
  • Master toggle Włącz konfigurowalne kolekcje
  Per user (localStorage, shared across projects):
  • Interface language
  • Theme (dark / white / book)
  • UI scale (M / L / XL)
  • Master toggle Enable configurable collections
• Per projekt (w pliku .nvl, własne dla każdej powieści):
  • Symbol scene break
  • Style autorskie (definicje + tagi w tekście)
  • Typografia widoku Manuskrypt (czcionka, rozmiar, interlinia, wcięcie, wyrównanie, szerokość, zoom)
  • Konfiguracja Plot Grid (kolumny, szerokości, wątki, color tagi, sortowania, filtry)
  • Definicje i elementy Custom Collections
  • Cele pisania (aktywne + historia)
  • Ustawienia eksportu (PDF, EPUB, DOCX — z zakładki Zaawansowane)
  Per project (in the .nvl file, unique per novel):
  • Scene break symbol
  • Author styles (definitions + tags in text)
  • Manuscript view typography (font, size, line height, indent, alignment, width, zoom)
  • Plot Grid configuration (columns, widths, threads, color tags, sorts, filters)
  • Custom Collections schemas and items
  • Writing goals (active + history)
  • Export settings (PDF, EPUB, DOCX — from the Advanced tab)

Konsekwencja: motyw ciemny i duże UI, w których piszesz kryminał, zostaną z Tobą między różnymi projektami na tym samym urządzeniu i w tej samej przeglądarce — bo to ustawienia user-level, nie projektowe. Ale gdy uruchomisz Novellera na innym komputerze (albo w trybie prywatnym, albo po wyczyszczeniu danych przeglądarki), motyw i skala wrócą do wartości domyślnych — to localStorage, nie podróżuje z plikiem projektu. Z kolei symbole scene break i style autorskie wędrują razem z .nvl, więc redaktorka otwierająca Twój projekt na swoim komputerze dostanie własny motyw i skalę, ale Twoje symbole scene break i style autorskie. To zwykle jest to, czego chcesz. Consequence: the dark theme and large UI you write the mystery in stay with you across different projects on the same device and the same browser — because they're user-level, not project-level. But when you launch Noveller on another computer (or in private mode, or after clearing browser data), theme and scale snap back to defaults — that's localStorage, it doesn't travel with the project file. Scene break symbols and author styles, on the other hand, travel inside .nvl, so an editor opening your project on her machine gets her own theme and scale, but your scene break symbol and author styles. Which is usually what you want.

Front matter i back matter Front matter and back matter

Książka to nie tylko rozdziały. Przed pierwszym i po ostatnim rozdziale są strony, których czytelnik oczekuje — dedykacja, motto, spis treści, copyright, podziękowania, biogram autora. To wszystko trzymasz w Novellerze jako sekcje front matter (przed manuskryptem) i back matter (po manuskrypcie). W sidebarze manuskryptu masz je obok rozdziałów, w eksporcie kontrolujesz, czy się pojawiają i jak są sformatowane. A book isn't only chapters. Before the first and after the last chapter come pages the reader expects — dedication, epigraph, table of contents, copyright, acknowledgments, author bio. You hold all of those in Noveller as front matter sections (before the manuscript) and back matter (after the manuscript). They live next to chapters in the manuscript sidebar, and at export you control whether they appear and how they're formatted.

Po co osobny mechanizm Why a separate mechanism

Można by sklecić stronę tytułową i podziękowania jako „rozdział #0" i „rozdział #N+1" — ale prędzej czy później chcesz traktować je inaczej niż treść powieści. Front/back matter rozwiązują kilka problemów na raz: You could fake a title page and acknowledgments as "chapter #0" and "chapter #N+1" — but sooner or later you want to treat them differently from the novel's content. Front/back matter solves several problems at once:

• Sekcje nie liczą się do licznika słów (motto i strona tytułowa nie napompowują Twoich celów pisania). Sections don't count toward the word counter (an epigraph and title page won't inflate your writing goals).
• Nie pojawiają się w Plot Grid ani w panelu rozdziału (postacie, lokacje, kolekcje) — bo nie są scenami fabuły. They don't show up in Plot Grid or in the chapter panel (characters, locations, collections) — because they aren't story scenes.
• W eksporcie mają osobne reguły typograficzne i numeracji stron (np. spis treści zaczynający się na nieparzystej, copyright bez numeru strony) — niezależne od rozdziałów. At export they get their own typography and page-numbering rules (e.g., table of contents starting on an odd page, copyright without a page number) — independent of chapters.
• Możesz w jednym kliknięciu wyeksportować bez nich (np. przy wysyłce wersji redakcyjnej, gdzie strona tytułowa i copyright są zbędne) albo z nimi (przy generowaniu wersji do druku / księgarni). You can export without them in one click (e.g., when sending an editorial version where the title page and copyright are noise) or with them (when generating a print / bookstore version).

Anatomia sidebara w manuskrypcie Manuscript sidebar layout

Gdy w projekcie istnieje choć jedna sekcja front lub back matter, lewy sidebar manuskryptu pokazuje trzy grupy, oddzielone nagłówkami: When the project has at least one front or back matter section, the manuscript's left sidebar shows three groups, separated by headers:

• Front matter (na górze) — sekcje pojawiające się przed pierwszym rozdziałem. Każda z ikoną ◇ (rombu) zamiast #, żeby od pierwszego spojrzenia odróżnić ją od rozdziału. Front matter (top) — sections that come before the first chapter. Each shown with a ◇ (diamond) icon instead of #, so you instantly distinguish it from a chapter.
• Rozdziały (środek) — właściwa lista rozdziałów manuskryptu (i ewentualnych folderów / aktów). Chapters (middle) — the main chapter list (and any folders / acts).
• Back matter (na dole) — sekcje po ostatnim rozdziale, też z ikoną ◇. Back matter (bottom) — sections after the last chapter, also with the ◇ icon.

Każda grupa ma swój własny przycisk + Dodaj sekcję w nagłówku, otwierający dropdown z dostępnymi typami. Front matter pokazuje siedem typów, back matter trzy — zestaw jest dopasowany do tego, co zwykle w danej części książki się znajduje. Each group has its own + Add section button in the header, opening a dropdown with available types. Front matter shows seven types, back matter three — the set is tuned to what usually belongs in that part of the book.

Typy front matter Front matter types

Klik + Dodaj sekcję w grupie Front matter rozwija siedem opcji. Każda dodaje sekcję z gotowym szablonem treści, który możesz dowolnie zmienić: Clicking + Add section in the Front matter group expands seven options. Each adds a section with a ready-made content template you can edit freely:

• Strona tytułowa (title-page) — szablon wstawia tytuł projektu pogrubiony + nazwisko autora kursywą, wyśrodkowane z odstępem od góry. To zwykle pierwsza widoczna strona książki. Title page (title-page) — the template inserts the project title in bold + the author's name in italics, centered with a top margin. Usually the first visible page of the book.
• Strona redakcyjna (copyright) — szablon z formułą Copyright © [rok] [autor]. All rights reserved. plus polami Publisher i ISBN. Wszystkie wartości {title}, {author}, {year}, {publisher} są wypełnione z metadanych projektu w momencie dodania sekcji. Copyright page (copyright) — template with the formula Copyright © [year] [author]. All rights reserved. plus Publisher and ISBN fields. All {title}, {author}, {year}, {publisher} values get filled from project metadata at the moment of insertion.
• Dedykacja (dedication) — szablon *For...* (krótka kursywa). Klasyczne „Dla mamy", „M., bez której nigdy by się nie udało". Zwyczajowo wyśrodkowana, jedno-dwa zdania. Dedication (dedication) — template *For...* (short italic). Classic "For Mum", "For M., without whom this never could have been". Conventionally centered, one or two sentences.
• Motto (epigraph) — szablon z cytatem blokowym (> *Quote...*) i atrybucją (— Author). Cytat z innej książki, wiersza, filmu — coś, co ustawia ton powieści. Epigraph (epigraph) — template with a blockquote (> *Quote...*) and attribution (— Author). A quote from another book, poem, or film — something that sets the novel's tone.
• Spis treści (toc) — sekcja specjalna: szablon jest pusty, bo treść generuje się automatycznie z listy rozdziałów manuskryptu w momencie eksportu. Patrz osobny rozdział niżej. Table of contents (toc) — a special section: the template is empty because the content auto-generates from the chapter list at export time. See the dedicated section below.
• Przedmowa (foreword) — pusty szablon, do napisania wstępu od autora, redaktora, znanego pisarza polecającego książkę. Często dłuższa niż dedykacja, na 2–3 strony. Foreword (foreword) — empty template, for writing an introduction by the author, editor, or a known writer recommending the book. Often longer than a dedication, 2–3 pages.
• Sekcja niestandardowa (custom) — pusta sekcja, gdy żaden z pozostałych typów nie pasuje (np. Lista postaci, Mapa świata, Słownik pojęć, Nota od tłumacza). Custom section (custom) — an empty section when none of the other types fits (e.g., Dramatis personae, World map, Glossary, Translator's note).

Typy back matter Back matter types

Klik + Dodaj sekcję w grupie Back matter rozwija trzy opcje: Clicking + Add section in the Back matter group expands three options:

• Posłowie (afterword) — pusty szablon, dla autorskiego komentarza po zakończeniu fabuły. Skąd wziął się pomysł, co inspirowało, dlaczego pewne decyzje. Zwykle 1–3 strony. Afterword (afterword) — empty template, for an author's note after the story ends. Where the idea came from, what inspired you, why certain decisions. Usually 1–3 pages.
• Podziękowania (acknowledgments) — pusty szablon. Komu dziękujesz: redaktorka, beta-czytelnicy, agent, rodzina. Często najbardziej osobista część książki dla autora. Acknowledgments (acknowledgments) — empty template. Who you thank: editor, beta-readers, agent, family. Often the most personal part of the book for the author.
• O autorze (about-author) — pusty szablon, biogram z trzeciej osoby (paragraf-dwa) plus zwyczajowo zdjęcie autora. Końcówka książki, zaraz przed czystą ostatnią stroną. About the author (about-author) — empty template, a third-person bio (a paragraph or two) plus, conventionally, an author photo. The book's tail, just before the blank last page.

Jeśli potrzebujesz back matter typu „bibliografia", „dodatek A", „przypisy" — wybierz Sekcja niestandardowa z menu front matter (typ custom pozwala wstawić sekcję także na końcu) i przenieś ją drag&dropem do back matter. If you need back matter like "bibliography", "appendix A", "endnotes" — pick Custom section from the front matter menu (the custom type lets you insert a section anywhere) and drag-drop it into back matter.

Spis treści — generowany automatycznie Table of contents — auto-generated

Sekcja Spis treści (toc) zachowuje się inaczej niż pozostałe. W manuskrypcie pojawia się w sidebarze tak, jak każda inna sekcja, ale jej treść jest pusta — pole edytora pokazuje informację, że spis treści jest generowany w momencie eksportu, a nie pisany ręcznie. Lista rozdziałów (numery + tytuły) wstawia się z aktualnej zawartości manuskryptu, więc kolejność, numery i nazwy są zawsze aktualne — dodajesz rozdział, spis treści sam się dopisuje. The Table of contents section (toc) behaves differently from the others. In the manuscript sidebar it shows up like any other section, but its content is empty — the editor field tells you the TOC is generated at export time, not written by hand. The chapter list (numbers + titles) is pulled from the manuscript's current state, so order, numbers, and names are always up to date — add a chapter and the TOC updates automatically.

W eksporcie EPUB sekcja toc generuje nawigację e-booka (rzeczywisty „spis treści" widoczny w czytniku po lewej stronie); w PDF i DOCX — drukowaną stronę spisu treści ze stronami. In EPUB export the toc section drives the e-book navigation (the "table of contents" visible in the reader's left sidebar); in PDF and DOCX — a printed contents page with page numbers.

Edycja sekcji Editing a section

Klik sekcji w sidebarze otwiera ją w głównym edytorze — tak samo, jak otwiera się rozdział. Edytor jest ten sam: pełen Markdown, toolbar typografii, skróty B/I/U, style autorskie. Jedyna różnica jest w prawym panelu rozdziału: Clicking a section in the sidebar opens it in the main editor — the same way a chapter opens. The editor is identical: full Markdown, typography toolbar, B/I/U shortcuts, author styles. The only difference is in the right Chapter Panel:

• Dla rozdziału — panel pokazuje sekcje Synopsis, Postacie, Lokacje, własne Kolekcje, Notatki (patrz Manuskrypt → Panel rozdziału). For a chapter — the panel shows Synopsis, Characters, Locations, custom Collections, Notes (see Manuscript → Chapter Panel).
• Dla sekcji front/back matter — panel jest uproszczony. Pokazuje tylko: nagłówek z typem sekcji (np. Sekcja Front matter) i pole Notatki. Brak Synopsis, Postaci, Lokacji, Kolekcji — bo sekcje nie są scenami fabuły, nie ma sensu przypisywać do nich postaci. For a front/back matter section — the panel is simplified. It shows only: a header with the section type (e.g., Front matter section) and a Notes field. No Synopsis, Characters, Locations, Collections — because sections aren't story scenes, assigning characters makes no sense.

Zmiana nazwy sekcji — najszybciej przez prawy klik w sidebarze → Edytuj rozdział (tytuł jest edytowalny). Usunięcie — prawy klik → Usuń sekcję, dialog potwierdzający. Zmiana kolejności w grupie — drag&drop za uchwyt. Przeniesienie z front do back matter — drag&drop nad nagłówkiem przeciwnej grupy. Renaming a section — fastest via right-click in the sidebar → Edit chapter (the title is editable). Deleting — right-click → Delete section, with a confirmation dialog. Reordering within a group — drag&drop by the handle. Moving from front to back matter — drag&drop over the opposite group's header.

Sekcje w eksporcie Sections in export

Każda sekcja ma flagę included (czy włącza się w eksport) — domyślnie tak. Możesz wyłączyć pojedyncze sekcje per eksport (np. wyłączyć stronę tytułową gdy wysyłasz redakcyjny DOCX), zachowując je w projekcie. Plus każda sekcja ma własną regułę startu strony (od następnej, od nieparzystej, od parzystej) i numerację stron: Every section has an included flag (whether it enters the export) — on by default. You can disable individual sections per export (e.g., turn off the title page when sending an editorial DOCX), keeping them in the project. Plus each section has its own page-start rule (next page, odd page, even page) and page numbering:

• Quick Export — jeden checkbox Dołącz front/back matter (domyślnie odznaczony, bo redakcja zwykle dotyczy samego tekstu). Wszystko albo nic. Quick Export — one checkbox Include front/back matter (off by default, since editorial review usually focuses on the text). All or nothing.
• Zaawansowane — panel Sekcje książki z pełną kontrolą: lista wszystkich sekcji z flagami i regułami per element. Pełen opis — w kolejnym etapie dokumentacji sekcji Eksport. Advanced — a Book sections panel with full control: a list of all sections with per-item flags and rules. Full description — coming in the next pass of the Export section.

Import projektu Importing a project

Noveller obsługuje dwa rodzaje importu: plik .nvl (projekt Novellera zapisany wcześniej — backup, kopia z innego urządzenia, projekt podesłany przez znajomego) i plik .docx (rękopis pisany dotąd w Wordzie, Scrivenerze, Google Docs, LibreOffice Writer — wszystkim, co eksportuje do formatu Office Open XML). Oba startują z poziomu dashboardu. Noveller supports two kinds of import: a .nvl file (a Noveller project saved earlier — a backup, a copy from another device, a project sent by a friend) and a .docx file (a manuscript so far written in Word, Scrivener, Google Docs, LibreOffice Writer — anything that exports to the Office Open XML format). Both start from the dashboard.

Gdzie znajdziesz Import Where to find Import

Wracasz do dashboardu (ikona Novellera w lewym górnym rogu albo Pierwsze kroki). U dołu listy projektów masz dwa przyciski: Go back to the dashboard (Noveller icon in the top-left, or see Getting started). Below the project list there are two buttons:

• Importuj .nvl (w wersji web) / Otwórz projekt (w wersji desktop Tauri) — wskazujesz plik .nvl z dysku, projekt otwiera się od razu. Import .nvl (web) / Open project (desktop Tauri) — you pick a .nvl file from disk, the project opens immediately.
• Importuj DOCX — otwiera dialog importu z trzema polami i checkboxem (patrz niżej). Import DOCX — opens an import dialog with three fields and a checkbox (see below).

Import .nvl Importing .nvl

Plik .nvl to pełen kontener projektu Novellera (manuskrypt + postacie + lokacje + fakty + kolekcje + Plot Grid + cele + sekcje front/back matter + custom styles + media assets — wszystko razem). Import wczytuje go w całości, otwiera projekt i ustawia go jako aktywny. A .nvl file is a full container of a Noveller project (manuscript + characters + locations + facts + collections + Plot Grid + goals + front/back matter sections + custom styles + media assets — all together). Import loads it in full, opens the project, and makes it active.

Typowe scenariusze użycia: Typical use cases:

• Backup — robisz okresowy zrzut przez Eksport → Pobierz .nvl, trzymasz go w Dropbox / Drive / iCloud. Gdy chcesz wrócić, importujesz plik na dowolnym komputerze z Novellerem. Backup — you periodically dump via Export → Download .nvl and keep it in Dropbox / Drive / iCloud. When you want to come back, you import the file on any Noveller-equipped machine.
• Przenoszenie między urządzeniami — laptop w domu, drugi komputer w pracy. .nvl jako „walizka" na pendrive albo w chmurze, otwierasz w obu miejscach. Moving between devices — a laptop at home, a workstation at the office. .nvl as a "suitcase" on a USB stick or in the cloud, opened in both places.
• Współpraca — wysyłasz .nvl redaktorce, ona otwiera u siebie, robi notatki, odsyła plik z powrotem. (Noveller nie ma jeszcze trybu komentarzy/track changes — to lekka „passing the file" kolaboracja, nie real-time.) Collaboration — you send the .nvl to an editor, she opens it on her side, takes notes, sends the file back. (Noveller doesn't have a comments / track changes mode yet — this is a light "passing the file" collaboration, not real-time.)

Konflikt — gdy projekt o tym samym UUID już jest w pamięci Conflict — when a project with the same UUID is already loaded

Każdy projekt Novellera ma unikalny identyfikator (UUID) zapisany wewnątrz .nvl. Jeśli importujesz plik o UUID, które jest już w pamięci przeglądarki (zaimportowałaś projekt wcześniej, edytowałaś, zapisałaś, teraz importujesz nowszą wersję tego samego pliku) — pojawi się dialog potwierdzający: Every Noveller project has a unique identifier (UUID) saved inside the .nvl. If you import a file with a UUID that's already in the browser's memory (you imported the project before, edited it, saved it, now you import a newer version of the same file) — a confirmation dialog appears:

„Projekt »[tytuł]« już istnieje w pamięci przeglądarki. Podmienić go na wersję z importowanego pliku? Wersja z pliku jest źródłem prawdy — dane w pamięci zostaną nadpisane." "Project »[title]« already exists in browser storage. Replace it with the version from the imported file? The file version is the source of truth — data in memory will be overwritten."

Klik Zamień — zastępujesz wersję w pamięci. Klik Anuluj — nic się nie dzieje, zostaje wersja, którą miałaś. Mechanizm zabezpiecza przed przypadkowym nadpisaniem nowszych zmian starszą wersją z dysku. Click Replace — you overwrite the version in memory. Click Cancel — nothing happens, the version you had stays. The mechanism guards against accidentally overwriting newer changes with an older version from disk.

Jeśli plik .nvl ma różny UUID od wszystkich projektów w pamięci, Noveller dodaje go jako nowy projekt obok pozostałych — nie pyta o nic. To zwykła ścieżka dla pierwszego importu. If the .nvl file has a different UUID from every project in memory, Noveller adds it as a new project alongside the others — without asking. That's the regular path for a first-time import.

Import .docx Importing .docx

Klik Importuj DOCX w dashboardzie otwiera dialog z czterema polami: Clicking Import DOCX in the dashboard opens a dialog with four fields:

• Tytuł* — tytuł powieści w Novellerze. Jeśli zostawisz puste, Noveller spróbuje wyciągnąć go z nazwy pliku (np. moja_powiesc.docx → moja_powiesc). Możesz później zmienić w dashboardzie. Title* — the novel title in Noveller. If you leave it empty, Noveller tries to extract it from the file name (e.g., my_novel.docx → my_novel). You can change it later in the dashboard.
• Autor* — imię i nazwisko. Wymagane. Author* — full name. Required.
• Plik .docx* — przycisk Wybierz plik… otwiera natywny picker, akceptuje wyłącznie pliki z rozszerzeniem .docx. Inne formaty (.doc stary Word, .odt, .rtf) — nie obsługujemy; trzeba je najpierw skonwertować do .docx w Wordzie / Google Docs. .docx file* — the Pick file… button opens the native picker; only .docx extensions are accepted. Other formats (.doc legacy Word, .odt, .rtf) — not supported; convert them to .docx in Word / Google Docs first.
• Treść przed pierwszym rozdziałem traktuj jako Front Matter (checkbox, domyślnie zaznaczony) — kluczowa opcja, patrz osobna sekcja niżej. Treat content before the first chapter as Front Matter (checkbox, on by default) — the key option, see the dedicated section below.

Klik Importuj startuje proces — Noveller parsuje plik, rozpoznaje nagłówki, dzieli tekst na rozdziały, tworzy nowy projekt z podanymi metadanymi, ustawia go jako aktywny i otwiera w widoku Manuskrypt. Clicking Import starts the process — Noveller parses the file, recognizes headings, splits text into chapters, creates a new project with the given metadata, sets it as active, and opens it in the Manuscript view.

Jak Noveller rozpoznaje rozdziały w DOCX How Noveller recognizes chapters in DOCX

Plik DOCX nie ma zaszytego pojęcia „rozdziału" — to po prostu ciąg akapitów z różnymi stylami. Noveller ustala granice rozdziałów na podstawie stylów nagłówków Worda: A DOCX file has no built-in concept of "chapter" — it's just a sequence of paragraphs with various styles. Noveller determines chapter boundaries from Word heading styles:

• Style Title, Heading 1 (PL: Tytuł, Nagłówek 1) → traktowane jako nagłówek rozdziału (Markdown #). Każdy Heading 1 zaczyna nowy rozdział. Styles Title, Heading 1 → treated as a chapter heading (Markdown #). Each Heading 1 starts a new chapter.
• Style Heading 2 → podtytuł (Markdown ##) — w Novellerze jako podtytuł rozdziału (gdy zaraz po nagłówku) albo scene break (w innym miejscu). Style Heading 2 → subtitle (Markdown ##) — in Noveller this becomes a chapter subtitle (when right after the heading) or a scene break (elsewhere).
• Style Heading 3 → scene gap bez symbolu (Markdown ###) — pusty odstęp między akapitami. Style Heading 3 → blank scene gap (Markdown ###) — an empty space between paragraphs.

Pozostałe formatowanie (pogrubienia, kursywy, listy, cytaty blokowe) jest konwertowane na odpowiedniki Markdown. Akapity bez stylu nagłówkowego idą jako zwykły tekst. Other formatting (bold, italics, lists, blockquotes) is converted to its Markdown equivalent. Paragraphs without a heading style flow as regular text.

Treść przed pierwszym rozdziałem Content before the first chapter

Plik DOCX często zaczyna się czymś przed pierwszym Heading 1 — może to być strona tytułowa, dedykacja, motto, przedmowa od autora, albo po prostu pierwszy akapit, który zapomniałaś otagować jako nagłówek. Checkbox „Treść przed pierwszym rozdziałem traktuj jako Front Matter" w dialogu importu decyduje, co Noveller z tym zrobi: A DOCX file often starts with something before the first Heading 1 — it could be a title page, dedication, epigraph, author's preface, or simply the first paragraph you forgot to tag as a heading. The "Treat content before the first chapter as Front Matter" checkbox in the import dialog decides what Noveller does with it:

• Zaznaczone (domyślnie) — treść przed pierwszym # ląduje jako sekcja Front Matter „Przedmowa". Widoczna w sidebarze manuskryptu na górze, z ikoną ◇, edytowalna jak każda inna sekcja front matter (patrz Front i back matter). Checked (default) — content before the first # lands as a Front Matter "Preface" section. Visible in the manuscript sidebar at the top, with the ◇ icon, editable like any other front matter section (see Front and back matter).
• Odznaczone — treść przed pierwszym # jest pomijana całkowicie (nie importowana, nie liczona do statystyk). Przydatne, gdy w pliku DOCX masz na początku rzeczy, których nie chcesz w Novellerze (nazwiska, adresy, instrukcje od redakcji, wewnętrzne komentarze). Unchecked — content before the first # is dropped entirely (not imported, not counted in stats). Useful when the DOCX starts with material you don't want in Noveller (names, addresses, editorial instructions, internal comments).

Jeśli plik nie ma żadnego Heading 1, ta opcja nic nie zmienia — cały dokument trafia jako jeden rozdział o nazwie „Nowy rozdział", który możesz później przemianować i podzielić wpisując # Tytuł nowego rozdziału w odpowiednich miejscach. If the file has no Heading 1, this option doesn't matter — the entire document becomes a single chapter named "New chapter", which you can later rename and split by typing # New chapter title at the right spots.

Alternatywa: kopiuj-wklej (paste) Alternative: copy-paste

Nie zawsze musisz pakować rękopis do .docx i przechodzić przez dialog importu. Noveller obsługuje też natywny paste w edytorze — zaznaczasz tekst w Google Docs / Word Online / dowolnej stronie WWW / Notion / Scrivener, kopiujesz, klikasz w edytor Novellera i Cmd+V (Mac) lub Ctrl+V (Windows). Noveller przechwytuje wklejony HTML z systemowego schowka, konwertuje go na Markdown tym samym mechanizmem co Import DOCX i wstawia w miejscu kursora. You don't always have to pack your manuscript into a .docx and walk through the import dialog. Noveller also supports native paste in the editor — select text in Google Docs / Word Online / any web page / Notion / Scrivener, copy, click in Noveller's editor and Cmd+V (Mac) or Ctrl+V (Windows). Noveller intercepts the HTML from the system clipboard, converts it to Markdown using the same mechanism as DOCX Import, and inserts it at the cursor.

Mechanizm jest inteligentny — reaguje na to, co wklejasz: The mechanism is smart — it reacts to what you paste:

• Tekst z nagłówkami (np. cały rękopis z Google Docs, w którym tytuły rozdziałów są oznaczone stylem Heading 1) → Noveller automatycznie dzieli go na osobne rozdziały i wstawia je po aktualnie aktywnym rozdziale w sidebarze. Każdy # w wklejonej treści to nowy rozdział. Po wklejeniu Noveller przeskakuje na pierwszy nowo utworzony rozdział, żebyś od razu widziała, gdzie wylądowała treść. Text with headings (e.g., a full manuscript from Google Docs with chapter titles in Heading 1 style) → Noveller automatically splits it into separate chapters and inserts them after the currently active chapter in the sidebar. Each # in the pasted content becomes a new chapter. After pasting, Noveller jumps to the first newly created chapter, so you immediately see where the content landed.
• Tekst bez nagłówków (fragment sceny z innego dokumentu, akapit z artykułu, kawałek dialogu) → wkleja się jako zwykły tekst w miejscu kursora w aktualnym rozdziale. Nie tworzy nowych rozdziałów, nie zmienia struktury. Text without headings (a scene fragment from another document, a paragraph from an article, a chunk of dialogue) → pastes as plain text at the cursor in the current chapter. Doesn't create new chapters, doesn't change structure.

Konwerter robi to samo, co przy imporcie DOCX: The converter does the same as during DOCX import:

• Style nagłówków z Google Docs / Word (Heading 1, Heading 2, Heading 3, Title) → odpowiednio #, ##, ### w Novellerze. Heading styles from Google Docs / Word (Heading 1, Heading 2, Heading 3, Title) → #, ##, ### in Noveller.
• Pogrubienie i kursywa → **bold** i *italic*. Bold and italic → **bold** and *italic*.
• Scene breaki rozpoznawane na wiele sposobów: linie z * * *, ---,  , puste paragrafy z Google Docs (<p><br></p> między akapitami), oraz trzy lub więcej kolejnych pustych linii — wszystkie zamieniane na Twój symbol scene break z Ustawienia → Style. Scene breaks recognized in many ways: lines with * * *, ---,  , empty Google Docs paragraphs (<p><br></p> between paragraphs), and three-or-more consecutive blank lines — all turned into your scene break symbol from Settings → Styles.
• Listy, cytaty blokowe → - elem, > cytat. Lists, blockquotes → - item, > quote.

Plain text paste (Cmd+Shift+V / Ctrl+Shift+V) pomija konwerter — wkleja czystym tekstem bez przetwarzania HTML. Przydatne, gdy nie chcesz, by Noveller dzielił treść na rozdziały albo zachowywał formatowanie z oryginału. Plain text paste (Cmd+Shift+V / Ctrl+Shift+V) bypasses the converter — pastes raw text without HTML processing. Useful when you don't want Noveller to split content into chapters or preserve original formatting.

Kiedy paste, a kiedy Import DOCX When to paste, when to import DOCX

• Paste — używaj, gdy:
  • chcesz dodać nowy materiał do istniejącego projektu (np. rozdział, który napisałaś w Google Docs poza domem),
  • źródło nie jest plikiem (strona WWW, wiadomość, Notion, Scrivener bez eksportu DOCX),
  • chcesz wkleić tylko fragment dokumentu, nie cały,
  • nie chcesz zakładać nowego projektu — chcesz uzupełnić aktualny.
  Paste — use when:
  • you want to add new material to an existing project (e.g., a chapter you wrote in Google Docs while away),
  • the source isn't a file (web page, message, Notion, Scrivener without a DOCX export),
  • you want to paste only a fragment of a document, not the whole thing,
  • you don't want to create a new project — you want to extend the current one.
• Import DOCX — używaj, gdy:
  • masz cały rękopis w pliku .docx i zakładasz dla niego nowy projekt w Novellerze,
  • chcesz dorzucić metadane (tytuł + autor) w jednym kroku,
  • masz długi dokument (kilkaset stron) — paste czasem na słabszych komputerach wisi przy ogromnych dokumentach.
  Import DOCX — use when:
  • you have an entire manuscript in a .docx file and you're starting a new project in Noveller for it,
  • you want to set metadata (title + author) in one step,
  • you have a long document (hundreds of pages) — paste can stall on weaker machines with massive documents.

Co po imporcie After import

Po udanym imporcie: After a successful import:

• Noveller pokazuje toast: „Zaimportowano N rozdziałów z DOCX" (albo „Zaimportowano N rozdziałów + front matter z DOCX" gdy dorzucił przedmowę). Noveller shows a toast: "Imported N chapters from DOCX" (or "Imported N chapters + front matter from DOCX" when it included the preface).
• Projekt zostaje otwarty w widoku Manuskrypt, kursor w pierwszym rozdziale. The project opens in the Manuscript view, with the cursor in the first chapter.
• Sidebar pokazuje listę rozdziałów (i front matter, jeśli był). Możesz od razu zacząć pisać dalej, redagować, dodawać postacie i lokacje. The sidebar shows the chapter list (and front matter, if present). You can immediately keep writing, edit, add characters and locations.

Projekt jest nowy — postacie, lokacje, fakty, kolekcje, cele, Plot Grid konfiguracja, custom styles startują od zera. Tylko tekst manuskryptu jest importowany. Jeśli dotąd prowadziłaś listę postaci w jakiejś tabeli w Wordzie, niestety musisz przepisać ją ręcznie w zakładce Postacie — Noveller nie skanuje DOCX-a po informacje o bohaterach. The project is fresh — characters, locations, facts, collections, goals, Plot Grid config, custom styles all start from zero. Only the manuscript text is imported. If you've been keeping a character list in some Word table, you'll have to retype it in the Characters tab — Noveller doesn't scan the DOCX for character info.

Co się NIE importuje (na razie) What's NOT imported (yet)

Import DOCX jest świadomie lossy — bierzemy z pliku to, co przekłada się jeden-do-jeden na Markdown / strukturę Novellera, a resztę pomijamy. Świadomie nie importujemy: DOCX import is intentionally lossy — we take from the file what maps cleanly to Markdown / Noveller's structure, and skip the rest. We deliberately don't import:

• Obrazków inline (wklejone w tekście). Każdy <img> w DOCX jest usuwany przed konwersją do Markdown. Po imporcie Noveller pokazuje dodatkowy toast: „Pominięto N obrazów — inline images obsłużymy w kolejnej wersji". Obrazki dla postaci i lokacji wgrywasz osobno przez karty Postaci / Lokacji, obrazki w Research dodajesz w zakładce Research. Inline images (embedded in the text). Every <img> in the DOCX is removed before conversion to Markdown. After import Noveller shows an extra toast: "Skipped N images — inline images will land in a future version". Images for characters and locations you upload separately via the Character / Location cards, Research images you add in the Research tab.
• Tabel — Word tables nie mają sensownego mapowania na powieść (rzadko używasz tabel w prozie). Treść tabel zostaje pominięta. Tables — Word tables have no meaningful mapping to fiction (you rarely use tables in prose). Table content is dropped.
• Przypisów dolnych i końcowych — footnotes / endnotes nie przechodzą. Footnotes and endnotes — they don't carry over.
• Komentarzy i track changes — komentarze redaktora zostają w pliku Worda. Jeśli chcesz je sobie zachować, otwórz plik .docx osobno w Wordzie po imporcie do Novellera. Comments and track changes — editor comments stay in the Word file. If you want to keep them, open the .docx separately in Word after importing to Noveller.
• Niestandardowych stylów — własne style zdefiniowane w Wordzie (poza Heading 1/2/3 i Title) idą jako zwykły tekst. Stylów autorskich (Markdown :::sms) Noveller definiuje na nowo w zakładce Ustawienia → Style. Custom styles — your own styles defined in Word (beyond Heading 1/2/3 and Title) come through as plain text. Author styles (Markdown :::sms) you redefine in Settings → Styles.

Po imporcie zwykle warto przejść przez tekst, sprawdzić scene breaki (czy gdzieś nie zniknęły, czy nigdzie się nie pojawiły niespodziewanie), upewnić się, że formatowanie kursywy / pogrubienia zostało zachowane, i ewentualnie dodać brakujące rzeczy z zewnątrz (obrazki, custom styles). After import it usually pays to walk through the text, check scene breaks (any missing? any unexpected?), make sure italic / bold formatting carried over, and add anything else from the outside (images, custom styles).

Skróty klawiszowe Keyboard shortcuts

Pełna lista skrótów Novellera — edytor, nawigacja, zapis, find & replace, zmiana widoków. Full list of Noveller shortcuts — editor, navigation, save, find & replace, view switching.

Synchronizacja z Dropboxem Dropbox sync

Połącz Noveller ze swoim kontem Dropbox i pisz na laptopie, dopisuj na telefonie. Twoje pliki .nvl trafiają wyłącznie do dedykowanego folderu Apps/Noveller.app/ w Twoim Dropboxie — nasze serwery niczego nie widzą i niczego nie trzymają. Connect Noveller to your Dropbox account and write on your laptop, top up on your phone. Your .nvl files only go to the dedicated Apps/Noveller.app/ folder in your Dropbox — our servers see nothing and store nothing.

Jak włączyć synchronizację How to turn sync on

1. Otwórz Ustawienia → Chmura i kliknij Połącz z Dropbox. Open Settings → Cloud and click Connect Dropbox.
2. Zostaniesz przekierowany na stronę autoryzacji Dropbox. Po zatwierdzeniu wracasz automatycznie do Novellera. You'll be redirected to the Dropbox authorization page. After approving you'll come back to Noveller automatically.
3. Po pierwszym połączeniu Noveller automatycznie zlinkuje projekty które masz lokalnie z ich kopiami w chmurze (po wspólnym identyfikatorze) i pobierze 3 najnowsze, których jeszcze nie masz. After the first connect, Noveller auto-links projects you already have locally with their cloud counterparts (by shared identifier) and downloads the 3 most recent cloud projects you don't have yet.
4. Dla pozostałych projektów synchronizację włączasz ręcznie — najedź na kartę projektu w panelu głównym i kliknij ikonkę chmury. For other projects, enable sync manually — hover over a project card on the dashboard and click the cloud icon.

Status synchronizacji na karcie projektu Sync status on the project card

Każda karta projektu ma kolorowy pasek po lewej krawędzi + tekstową etykietę obok liczby słów. Kolory oznaczają stan: Each project card has a colored strip on the left edge plus a text label next to the word count. Colors mean:

• Szary „lokalny" — synchronizacja jest wyłączona (projekt siedzi tylko na tym urządzeniu).Gray „local" — sync is off (project lives only on this device).
• Zielony „w chmurze" — wszystko zsynchronizowane, wersja lokalna zgodna z tą w chmurze.Green „synced" — everything in sync, local matches cloud.
• Pulsujący akcent „synchronizuję…" — trwa wysyłanie albo pobieranie danych w tle.Pulsing accent „syncing…" — upload or download in progress.
• Pulsujący bursztyn „konflikt" — wykryto różnicę między urządzeniami, wymaga Twojej decyzji (patrz niżej).Pulsing amber „conflict" — divergence between devices detected, needs your decision (see below).
• Czerwony „błąd" — ostatnia synchronizacja się nie udała (brak internetu, problem z połączeniem). Noveller spróbuje ponownie automatycznie.Red „error" — last sync failed (offline, connection issue). Will retry automatically.

Konflikt — co robić Conflict — what to do

Konflikt pojawia się, gdy ten sam projekt został zmieniony równocześnie na dwóch urządzeniach bez synchronizacji pomiędzy nimi. Noveller wykryje to przy próbie wysłania zmian do chmury i pokaże powiadomienie z przyciskiem Rozwiąż — kliknięcie otwiera okno porównania wersji. A conflict happens when the same project was changed on two devices without sync between them. Noveller detects it on push and shows a toast with a Resolve button — clicking it opens a side-by-side comparison.

W oknie konfliktu zobaczysz dla wersji lokalnej i wersji z chmury: liczbę rozdziałów, słów, ostatnią modyfikację i rozmiar pliku. Możesz najpierw pobrać lokalną kopię jako plik .nvl (na wypadek gdybyś chciał wrócić do niej później), a potem świadomie wybrać: The conflict window shows for both local and cloud versions: chapter count, word count, last modified, file size. You can first download a local copy as a .nvl file (in case you want it back later), then consciously pick:

• Użyj lokalnej — Twoja wersja z tego urządzenia nadpisze chmurę. Drugie urządzenie pobierze ją przy najbliższej synchronizacji.Use local — your version from this device overwrites the cloud. The other device will pull it on next sync.
• Użyj z chmury — wersja z drugiego urządzenia nadpisze tę lokalną. Strona przeładuje się sama, żeby wczytać świeże dane.Use cloud — the other device's version overwrites this one. The page reloads to load the fresh data.

Nigdy nie tracimy danych bez Twojej zgody. Dopóki nie klikniesz „Użyj…", obie wersje istnieją: lokalna na tym urządzeniu, chmurowa w Twoim Dropboxie. We never lose data without your consent. Until you click „Use…", both versions exist: local on this device, cloud in your Dropbox.

Synchronizuj wszystko — na żądanie Sync all — sync everything on demand

W górnym pasku panelu głównego znajdziesz przycisk Synchronizuj wszystko. Kliknięcie uruchamia dwukierunkową synchronizację dla każdego projektu z włączoną synchronizacją: pobiera nowsze wersje z chmury, wysyła po raz pierwszy projekty, których jeszcze tam nie ma. Nie robi nic, gdy wersje lokalne i te w chmurze są zgodne. Przydatne, gdy wracasz po dłuższej przerwie albo po pracy bez internetu. There's a Sync all button in the dashboard toolbar. Clicking it triggers bidirectional sync for every project with sync enabled: pulls newer versions from cloud, pushes initial upload for projects not yet in cloud. No-op when local and remote already match. Handy after a break, or after offline work.

Rozłączenie Disconnecting

W Ustawieniach → Chmura kliknij Rozłącz. Klucze dostępu zostają usunięte lokalnie z tego urządzenia. Pliki w Twoim Dropboxie pozostają nienaruszone — możesz je w każdej chwili otworzyć ze strony Dropboxa w folderze Apps/Noveller.app/ albo usunąć stamtąd. Projekty na tym urządzeniu również zostają, tylko stają się znów „lokalne" (bez synchronizacji). In Settings → Cloud click Disconnect. Tokens are removed locally from this device. Your Dropbox files stay untouched — you can open them anytime via Dropbox web in the Apps/Noveller.app/ folder, or delete them from there. Local projects on this device stay too — they just become „local" again (no sync).

Noveller na telefonie Noveller on the phone

Wchodzisz na noveller.app z telefonu i dostajesz uproszczony widok — tryb towarzyszący. Wąski zakres celowo: edycja manuskryptu, lista projektów, synchronizacja z Dropboxem, wybór języka. Wszystko inne (postacie, lokacje, Plot Grid, fakty, research, eksport) jest dostępne wyłącznie na komputerze. Visit noveller.app on your phone and you get a streamlined view — companion mode. The narrow scope is intentional: manuscript editing, project list, Dropbox sync, language. Everything else (characters, locations, Plot Grid, facts, research, export) is desktop-only.

Co widać na telefonie What you see on the phone

Przy pierwszym wejściu zobaczysz panel główny podzielony na trzy sekcje: On first visit you see a dashboard with three sections:

• Dropbox — przycisk „Połącz z Dropbox", gdy nie jesteś jeszcze podłączony, albo adres e-mail konta plus przycisk „Rozłącz", gdy już jesteś.Dropbox — a „Connect Dropbox" button when not yet connected, or the account email + „Disconnect" when you are.
• Twoje projekty — lista projektów, każdy z tym samym oznaczeniem statusu synchronizacji co na komputerze (lokalny / w chmurze / konflikt / błąd). Dotknięcie karty otwiera projekt. Jeśli projekt znajduje się tylko w chmurze (np. utworzony na komputerze i nie pobrany jeszcze tutaj), dotknięcie najpierw go pobierze.Your projects — list of projects, each with the same sync status indicator as on desktop (local / synced / conflict / error). Tap a card to open. If a project lives only in the cloud (e.g. created on desktop and not yet downloaded here), the tap downloads it first.
• Język interfejsu — wybór PL / EN.Interface language — PL / EN switch.

Edytor manuskryptu Manuscript editor

Po dotknięciu projektu przechodzisz do edytora. U góry znajduje się pasek z trzema elementami: ← Projekty (powrót do listy projektów), tytuł aktualnego rozdziału (dotknięcie otwiera panel boczny z listą rozdziałów) i kolorowa kropka statusu synchronizacji. Pod paskiem — sam tekst manuskryptu na całą szerokość ekranu. After tapping a project you enter the editor. The top bar has three elements: ← Projects (back to dashboard), the current chapter title (tap opens the chapter drawer) and a colored sync status dot. Below the bar — the manuscript text in fullscreen mode.

Pisanie działa tak samo jak na komputerze — tekst zapisuje się automatycznie w pamięci urządzenia po trzech sekundach bezczynności, a stamtąd trafia od razu do Dropboxa (jeśli synchronizacja jest włączona). Writing works the same as on desktop — text auto-saves to local storage 3 seconds after you stop typing, then pushes to Dropbox immediately (when sync is on).

Panel z rozdziałami Chapter drawer

Dotknięcie tytułu rozdziału w pasku wysuwa panel boczny z lewej strony. W środku: Tap the chapter title in the bar to open the drawer from the left. Inside:

• Lista rozdziałów — dotknięcie rozdziału przełącza do niego i zamyka panel.Chapter list — tap a chapter to switch to it and close the drawer.
• Menu kontekstowe (⋮ przy rozdziale) — Zmień nazwę / Usuń.Context menu (⋮ next to a chapter) — Rename / Delete.
• + Nowy rozdział — dodaje pusty rozdział z tytułem, który wpiszesz w wyświetlonym okienku.+ New chapter — adds an empty chapter with the title you type in a prompt.
• Rozmiar tekstu (A− / A+) — zmieniasz rozmiar czcionki edytora w zakresie 13–26 pikseli. Ustawienie jest oddzielne od ustawień komputera i zapisywane osobno dla każdego urządzenia.Text size (A− / A+) — adjust editor font size in the 13–26px range. The setting is separate from desktop and saved per device.
• Zapisz teraz — wymusza natychmiastowy zapis lokalny i wysłanie do chmury, bez czekania na trzysekundowy automatyczny zapis. Po zakończeniu panel zwija się sam i pojawia się powiadomienie informacyjne.Save now — forces immediate local save + push to cloud, no waiting for 3-second autosave. After it finishes the drawer collapses and you see an info toast.

Demo na start — Example Project Demo on first launch — Example Project

Jeśli wchodzisz na noveller.app z telefonu pierwszy raz, w sekcji „Twoje projekty" zobaczysz gotowy Example Project (Hansel and Gretel — krótka adaptacja). Możesz go otworzyć i pobawić się edytorem bez konieczności łączenia z Dropboxem. Gdy potem podłączysz konto, Example automatycznie trafi do Twojego Dropboxa — dzięki temu zobaczysz go też na komputerze. If you visit noveller.app on your phone for the first time, the „Your projects" section shows a ready Example Project (Hansel and Gretel — a short adaptation). You can open it and play with the editor without connecting Dropbox. When you do connect later, Example automatically lands in your Dropbox — so you'll see it on desktop too.

Nieobsługiwane widoki Unsupported views

Jeśli spróbujesz wejść w widok, którego wersja na telefon nie obsługuje (Plot Grid, postacie, lokacje, research, eksport itp.) — np. wchodząc bezpośrednim linkiem z komputera albo z zapamiętanego stanu poprzedniej sesji — Noveller pokaże jednorazowe powiadomienie „otwórz na komputerze" i wróci do edytora. Reszta dzieje się dzięki synchronizacji z Dropboxem: zmiany, które wprowadzisz na komputerze, pojawią się na telefonie, a tu wystarczy, że edytujesz tekst. If you try to enter a view mobile doesn't support (Plot Grid, characters, locations, research, export, etc.) — e.g. through a deep link from desktop or persisted state from a previous session — Noveller shows a one-time toast „open on desktop" and falls back to the editor. Dropbox sync handles the rest: changes you make on desktop appear on the phone, and here you just write.